Shloka 68
विषङ्गपलायनम् (Viṣaṅga-palāyanam) — Aftermath of the First Battle Day
Devanagari script
यौवनेन मदेनान्धा भूयसा रुद्धदृष्टयः / भ्रुकुटीकुटिलाश्चक्रुः सिंहनादंमहात्तरम्
Transliteration
yauvanena madenāndhā bhūyasā ruddhadṛṣṭayaḥ / bhrukuṭīkuṭilāścakruḥ siṃhanādaṃmahāttaram
Translation
यौवनाच्या मदाने अंध व अतिशय उन्मत्त होऊन, दृष्टी रुद्ध करून, भुवया वाकड्या करून त्यांनी अत्यंत प्रचंड सिंहनाद केला.
Word by Word
yauvanenaby youthfulness
yauvanena:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootyauvana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (n.), तृतीया विभक्ति (3rd), एकवचन (sg.)
madenaby intoxication/pride
madena:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootmada (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), तृतीया विभक्ति (3rd), एकवचन (sg.)
andhāḥblinded
andhāḥ:
Karta-anvaya Viśeṣaṇa (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootandha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), प्रथमा (1st), बहुवचन (pl.); कर्तृविशेषण
bhūyasāexcessively
bhūyasā:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootbhūyas (प्रातिपदik)
Formतृतीया-एकवचनरूपेण क्रियाविशेषण (adverbial instrumental) — ‘excessively/very much’
ruddha-dṛṣṭayaḥwith obstructed vision
ruddha-dṛṣṭayaḥ:
Karta-anvaya Viśeṣaṇa (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootruddha (रुध्, कृदन्त) + dṛṣṭi (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), प्रथमा (1st), बहुवचन (pl.); बहुव्रीहि—‘whose sight is obstructed’
bhrukuṭī-kuṭilāḥwith knitted/crooked brows
bhrukuṭī-kuṭilāḥ:
Karta-anvaya Viśeṣaṇa (कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootbhrukuṭī + kuṭila (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), प्रथमा (1st), बहुवचन (pl.); कर्मधारय—‘crooked (in) eyebrows’ i.e., frowning
cakruḥthey made/uttered
cakruḥ:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootkṛ (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन (pl.); परस्मैपद
siṃha-nādama lion-roar
siṃha-nādam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsiṃha + nāda (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), द्वितीया (2nd), एकवचन (sg.); तत्पुरुष—‘lion-roar’
mahāttaramvery great
mahāttaram:
Karma-anvaya Viśeṣaṇa (कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootmahattara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m.), द्वितीया (2nd), एकवचन (sg.); तृतीय-तुल्य (comparative) — ‘very great/greater’