Shloka 57
विषङ्गपलायनम् (Viṣaṅga-palāyanam) — Aftermath of the First Battle Day
Devanagari script
अप्रमेयप्रकोपान्धान्युष्मानेकां स्त्रियं प्रति / सम्प्रेषणमनौचित्यं तथाप्येष विधेः क्रमः
Transliteration
aprameyaprakopāndhānyuṣmānekāṃ striyaṃ prati / sampreṣaṇamanaucityaṃ tathāpyeṣa vidheḥ kramaḥ
Translation
अपरिमित क्रोधाने अंध झालेल्या तुम्हांला एका स्त्रीविरुद्ध पाठवणे अयोग्य आहे; तरीही हाच विधीचा क्रम आहे.
Word by Word
अप्रमेयप्रकोपान्धान्you, blinded by immeasurable anger
अप्रमेयप्रकोपान्धान्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअप्रमेय + प्रकोप + अन्ध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd case), बहुवचन; बहुपद-तत्पुरुष (अप्रमेयः प्रकोपः येषां ते अन्धाः इति भावे; here as 'blinded by immeasurable wrath') विशेषण (युष्मान्)
युष्मान्you (all)
युष्मान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
एकाम्one
एकाम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (स्त्रियम्)
स्त्रियम्woman
स्त्रियम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootस्त्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
प्रतिtowards; against
प्रति:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootप्रति (अव्यय)
Formउपसर्ग/अव्यय (preposition), प्रति-योगे (towards)
सम्प्रेषणम्sending; dispatching
सम्प्रेषणम्:
Karta (कर्ता/विषय)
TypeNoun
Rootसम् + प्र + इष् (धातु) → सम्प्रेषण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; भाववाचक (act of sending)
अनौचित्यम्impropriety
अनौचित्यम्:
Samanaadhikarana (समानाधिकरण/विधेय)
TypeNoun
Rootअनौचित्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; भाववाचक
तथापिeven so; nevertheless
तथापि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा + अपि (अव्यय)
Formअव्यय (concessive adverb)
एषःthis
एषः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
विधेःof fate; of ordinance
विधेः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootविधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th case), एकवचन
क्रमःcourse; order
क्रमः:
Samanaadhikarana (समानाधिकरण/विधेय)
TypeNoun
Rootक्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन