Shloka 50
विषङ्गपलायनम् (Viṣaṅga-palāyanam) — Aftermath of the First Battle Day
Devanagari script
इत्येते दुर्मदाः पुत्रा भण्डदैत्यस्य दुर्द्धियः / पितुः सदृशदोर्वीर्याः पितुः सदृशविग्रहाः
Transliteration
ityete durmadāḥ putrā bhaṇḍadaityasya durddhiyaḥ / pituḥ sadṛśadorvīryāḥ pituḥ sadṛśavigrahāḥ
Translation
अशा रीतीने हे भण्ड दैत्याचे दुर्मती, अत्यंत मदोन्मत्त पुत्र होते; भुजाबलाच्या पराक्रमात पित्याप्रमाणे आणि देहयष्टीतही पित्याच्याच सदृश होते.
Word by Word
itithus
iti:
Sambandha (सम्बन्ध/Quotation marker)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formइति-शब्दः (quotative particle)
etethese
ete:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootetad (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सर्वनाम (demonstrative pronoun)
dur-madāḥarrogant; intoxicated with pride
dur-madāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootdur (उपसर्गसदृश) + mada (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्मधारयः (dur-mada = ‘bad/over-proud’)
putrāḥsons
putrāḥ:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootputra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
bhaṇḍa-daityasyaof Bhaṇḍa-daitya
bhaṇḍa-daityasya:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootbhaṇḍa (प्रातिपदिक) + daitya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th case/Genitive), एकवचन; कर्मधारय-समासः (bhaṇḍa-daitya = ‘Bhaṇḍa, the Daitya’)
dur-dhiyaḥof wicked intellect
dur-dhiyaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootdur (उपसर्गसदृश) + dhi (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्मधारयः (dur-dhi = ‘evil-minded’)
pituḥof (their) father
pituḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootpitṛ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
sadṛśa-dor-vīryāḥwhose arm-strength is like their father’s
sadṛśa-dor-vīryāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootsadṛśa (प्रातिपदिक) + dor (प्रातिपदिक; doṣ/dor = ‘arm’) + vīrya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; बहुव्रीहिः (yasya dorvīryaṃ pituḥ sadṛśam)
pituḥof (their) father
pituḥ:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootpitṛ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
sadṛśa-vigrahāḥwhose form/body is like their father’s
sadṛśa-vigrahāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootsadṛśa (प्रातिपदिक) + vigraha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; बहुव्रीहिः (yasya vigrahaḥ pituḥ sadṛśaḥ)