Shloka 43
Ābhūta-saṃplava & Loka-vibhāga
Dissolution Threshold and the Fourteen Abodes
Devanagari script
सद्यश्चोत्पद्यते तेषां मनसा सर्वमीप्सितम् / एते देवा यजन्ते वै यज्ञैः सर्वैः परस्परम्
Transliteration
sadyaścotpadyate teṣāṃ manasā sarvamīpsitam / ete devā yajante vai yajñaiḥ sarvaiḥ parasparam
Translation
त्यांच्या बाबतीत मनाने जे काही इच्छित, ते तत्क्षणी उत्पन्न होते. हे देव परस्परांना सर्व प्रकारच्या यज्ञांनी पूजतात.
Word by Word
सद्यःimmediately
सद्यः:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसद्यः (अव्यय)
Formकालवाचक अव्यय (adverb: immediately)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
उत्पद्यतेarises/is produced
उत्पद्यते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootउत् + पद् (धातु)
Formलट्-लकार (present), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; आत्मनेपद
तेषाम्for them/of them
तेषाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6), बहुवचन; सम्बन्ध
मनसाby the mind
मनसा:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3), एकवचन; करण (instrumental)
सर्वम्all
सर्वम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; विशेषण (ईप्सितम्)
ईप्सितम्the desired (thing)
ईप्सितम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootईप्सित (प्रातिपदिक; √आप्/ईप्स्-भाव)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; भाववाचक/कर्मवाचक (desired thing)
एतेthese
एते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन
देवाःgods
देवाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), बहुवचन
यजन्तेworship/sacrifice
यजन्ते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootयज् (धातु)
Formलट्-लकार (present), प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन; आत्मनेपद
वैindeed
वै:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिश्चयार्थक अव्यय (particle: indeed)
यज्ञैःwith sacrifices
यज्ञैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3), बहुवचन; करण
सर्वैःwith all (kinds of)
सर्वैः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3), बहुवचन; विशेषण (यज्ञैः)
परस्परम्mutually/each other
परस्परम्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपरस्पर (अव्यय/प्रातिपदिक-निपात)
Formपरस्पर-भाववाचक अव्यय (reciprocal adverb: mutually)