Shloka 82
यज्ञप्रवर्तनम् (Yajña-pravartana) — The Institution/Commencement of Sacrifice in Dvāpara
Devanagari script
प्राच्यान्प्रतीच्यांश्च तथा विन्ध्यपृष्ठचरानपि / तथैव दाक्षिणात्यांश्च द्रविडान्सिंहलैः सह
Transliteration
prācyānpratīcyāṃśca tathā vindhyapṛṣṭhacarānapi / tathaiva dākṣiṇātyāṃśca draviḍānsiṃhalaiḥ saha
Translation
पूर्वेकडील व पश्चिमेकडील, तसेच विन्ध्यपृष्ठात वावरणारेही; तसेच दाक्षिणात्य द्रविड आणि सिंहलांसह।
Word by Word
प्राच्यान्easterners
प्राच्यान्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootप्राच्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन
प्रतीच्यान्westerners
प्रतीच्यान्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootप्रतीच्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन
चand
च:
समुच्चय (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक अव्यय (and)
तथाlikewise
तथा:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय, ‘likewise’
विन्ध्य-पृष्ठ-चरान्those dwelling/roaming on the Vindhya ranges
विन्ध्य-पृष्ठ-चरान्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootविन्ध्य (प्रातिपदिक) + पृष्ठ (प्रातिपदिक) + चर (प्रातिपदिक/कृदन्त)
Formतत्पुरुषसमासः ‘विन्ध्यपृष्ठे चरन्ति’ (those who roam on the Vindhya slopes/back); पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन
अपिalso
अपि:
समुच्चय (Additive particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अपेक्षार्थक अव्यय (also/even)
तथाlikewise
तथा:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय, ‘likewise’
एवindeed
एव:
निपात (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक निपात (indeed/just)
दाक्षिणात्यान्southerners
दाक्षिणात्यान्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootदाक्षिणात्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन
चand
च:
समुच्चय (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक अव्यय
द्रविडान्Dravidians
द्रविडान्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootद्रविड (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन
सिंहलैःwith the Siṃhalas
सिंहलैः:
सहकारि/सहसम्बन्ध (Comitative associate)
TypeNoun
Rootसिंहल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन
सहtogether with
सह:
सहसम्बन्ध (Comitative)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formअव्यय, सहार्थक (with)