Shloka 46
यज्ञप्रवर्तनम् (Yajña-pravartana) — The Institution/Commencement of Sacrifice in Dvāpara
Devanagari script
साधूनां विनिवृत्तिं च विद्यास्तस्मिन्युगक्षये / तदा धर्मो महोदर्के दुर्लभो दानमूलवान्
Transliteration
sādhūnāṃ vinivṛttiṃ ca vidyāstasminyugakṣaye / tadā dharmo mahodarke durlabho dānamūlavān
Translation
त्या युगक्षयाच्या वेळी साधूजन नाहीसे होतील. तेव्हा धर्म दुर्मिळ होईल आणि केवळ दान हेच धर्माचे मूळ उरेल.
Word by Word
साधूनाम्of the good (people)
साधूनाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootसाधु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन; सम्बन्ध
विनिवृत्तिम्withdrawal / cessation
विनिवृत्तिम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootवि+नि+वृत् (धातु) → विनिवृत्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय
विद्याःknowledges / learning
विद्याः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootविद्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
तस्मिन्in that
तस्मिन्:
Adhikarana (अधिकरण/Locative)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; सर्वनाम; अधिकरण
युगक्षयेat the age’s decline
युगक्षये:
Adhikarana (अधिकरण/Locative)
TypeNoun
Rootयुग-क्षय (प्रातिपदिक; युग + क्षय)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; कालाधिकरण
तदाthen
तदा:
Kala (काल/Time adjunct)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक अव्यय (temporal adverb)
धर्मःdharma / righteousness
धर्मः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootधर्म (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
महोदर्केin great aftermath / in great consequence
महोदर्के:
Adhikarana (अधिकरण/Locative)
TypeNoun
Rootमहा-उदर्क (प्रातिपदिक; महा + उदर्क)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; अधिकरण
दुर्लभःhard to find
दुर्लभः:
Karta (कर्ता/Subject qualifier)
TypeAdjective
Rootदुर्-लभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (धर्मस्य)
दानमूलवान्having charity as its root
दानमूलवान्:
Karta (कर्ता/Subject qualifier)
TypeAdjective
Rootदान-मूल-वत् (प्रातिपदिक; दान + मूल + वत्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (धर्मस्य); वत्-प्रत्यय (possessive)