Shloka 30
यज्ञप्रवर्तनम् (Yajña-pravartana) — The Institution/Commencement of Sacrifice in Dvāpara
Devanagari script
तथैव संध्या पादेन ह्यङ्गः संध्या इतीष्यते / द्वापरस्यावशेषेण तिष्यस्य तु निबोधत
Transliteration
tathaiva saṃdhyā pādena hyaṅgaḥ saṃdhyā itīṣyate / dvāparasyāvaśeṣeṇa tiṣyasya tu nibodhata
Translation
तसेच संध्येचा एक पाद (चतुर्थांश) ‘अंग-संध्या’ असे म्हणतात. द्वापराच्या अवशेषातून तिष्य (कली) युगाचे स्वरूप जाणून घ्या.
Word by Word
तथाthus, likewise
तथा:
सम्बन्ध (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; manner-adverb (प्रकारवाचक)
एवindeed, just
एव:
सम्बन्ध (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; emphatic particle (निपात)
संध्याtwilight/junction (period)
संध्या:
कर्ता (Kartā/Subject)
TypeNoun
Rootसंध्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; nominative singular
पादेनby a quarter/part
पादेन:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootपाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; instrumental singular
हिindeed, for
हि:
सम्बन्ध (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; particle (निपात)
अङ्गःa limb/part
अङ्गः:
कर्ता (Kartā/Subject)
TypeNoun
Rootअङ्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; nominative singular
संध्या(is called) twilight/junction
संध्या:
सम्बन्ध (Apposition)
TypeNoun
Rootसंध्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; nominative singular; in apposition/definition
इतिthus
इति:
सम्बन्ध (Quotation marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; quotative particle (उद्धरण-निपात)
ईष्यतेis regarded/accepted
ईष्यते:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Root√ईष् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; passive sense ‘is considered/accepted’
द्वापरस्यof Dvāpara
द्वापरस्य:
सम्बन्ध (Genitive)
TypeNoun
Rootद्वापर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; genitive singular
अवशेषेणby the remainder
अवशेषेण:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootअवशेष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; instrumental singular
तिष्यस्यof Tiṣya (Kali)
तिष्यस्य:
सम्बन्ध (Genitive)
TypeNoun
Rootतिष्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; genitive singular
तुindeed/but
तु:
सम्बन्ध (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; particle (निपात)
निबोधतunderstand, take note
निबोधत:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Rootनि√बुध् (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), बहुवचन; परस्मैपद