Shloka 173
अधोलोकवर्णनम् (Adholoka-varṇana) — Description of the Lower Worlds and Cosmographic Measures
Devanagari script
इत्येतैः कारणैः सिद्धास्ते ऽमृतत्वं हि भेजिरे / आभूतसंप्लवस्थानाममृतत्वं विभाव्यते
Transliteration
ityetaiḥ kāraṇaiḥ siddhāste 'mṛtatvaṃ hi bhejire / ābhūtasaṃplavasthānāmamṛtatvaṃ vibhāvyate
Translation
या कारणांनी सिद्ध झालेले ते निश्चयच अमरत्वास प्राप्त झाले. प्रलयापर्यंत स्थित राहणाऱ्यांचे अमरत्व असेच मानले जाते.
Word by Word
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; उद्धरण/समाप्तिसूचक निपात
एतैःby these
एतैः:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण: कारणैः
कारणैःcauses, reasons
कारणैः:
Karana (करण/हेतु)
TypeNoun
Rootकारण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण/हेतु), बहुवचन
सिद्धाःhaving become accomplished
सिद्धाः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootसिध् (धातु) + त (कृत्-प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (क्त-प्रत्यय); पुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘accomplished/perfected’
तेthey
ते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
अमृतत्वम्immortality
अमृतत्वम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअमृतत्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
हिindeed
हि:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात
भेजिरेthey attained/partook of
भेजिरे:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootभज् (धातु)
Formलिट्-लकार (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; आत्मनेपद
आभूतसंप्लवस्थानाम्of those who remain until the dissolution of beings
आभूतसंप्लवस्थानाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootआ + भूत + संप्लव + स्थान (प्रातिपदिक-समास)
Formपुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; तत्पुरुष—‘आभूतसंप्लवस्थानाḥ’ = those abiding until the cosmic dissolution
अमृतत्वम्immortality
अमृतत्वम्:
Karta (कर्ता/विषय)
TypeNoun
Rootअमृतत्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता/विषय), एकवचन
विभाव्यतेis considered/understood
विभाव्यते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवि + भू (धातु)
Formलट्-लकार (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन; कर्मणि-प्रयोग (passive)