Shloka 13
अधोलोकवर्णनम् (Adholoka-varṇana) — Description of the Lower Worlds and Cosmographic Measures
Devanagari script
तस्या ऊर्द्ध्वप्रमाणेन मेरोर्यावत्तु संस्थितिः / पृथिव्या ह्यर्द्धविस्तारो योजनाग्रात्प्रकीर्त्तितः
Transliteration
tasyā ūrddhvapramāṇena meroryāvattu saṃsthitiḥ / pṛthivyā hyarddhavistāro yojanāgrātprakīrttitaḥ
Translation
त्या (पृथ्वीच्या) ऊर्ध्वप्रमाणानुसार मेरू जितक्या उंचीपर्यंत स्थित आहे; आणि पृथ्वीचा अर्धविस्तार योजनांमध्ये प्रसिद्धरीत्या सांगितला आहे।
Word by Word
तस्याःof it/of her (of the earth)
तस्याः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन; सर्वनाम
ऊर्ध्वप्रमाणेनby the vertical measure
ऊर्ध्वप्रमाणेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootऊर्ध्व-प्रमाण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन; तत्पुरुष: ऊर्ध्वस्य प्रमाणम्
मेरोःof Meru
मेरोः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमेरु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन
यावत्as much as
यावत्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयावत् (अव्यय)
Formपरिमाणवाचक-अव्यय (correlative: ‘as much as/so far as’)
तुindeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात
संस्थितिःstanding/height/extent
संस्थितिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसंस्थिति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
पृथिव्याःof the earth
पृथिव्याः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootपृथिवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन
हिfor/indeed
हि:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (reason/emphasis)
अर्धविस्तारःhalf the breadth/extent
अर्धविस्तारः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअर्ध-विस्तार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष: अर्धस्य विस्तारः
योजनाग्रात्from (the measure of) yojanas
योजनाग्रात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootयोजन-अग्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (अपादान), एकवचन; तत्पुरुष: योजनस्य अग्रं; ‘from the yojana-measure’
प्रकीर्तितःis declared
प्रकीर्तितः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-कीर्त् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle used predicatively), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘is proclaimed’