Shloka 87
अग्निनिचयः (Agninichaya) / The Accumulation of Sacred Fire & the Classification of Pitṛs by Time-Order
Devanagari script
इत्येषा समनुक्रान्ता कथा पापप्रमोचनी / या दक्षमधिकृत्येह त्वया पूर्वं प्रचौदिता
Transliteration
ityeṣā samanukrāntā kathā pāpapramocanī / yā dakṣamadhikṛtyeha tvayā pūrvaṃ pracauditā
Translation
अशा रीतीने पापमोचक ही कथा संक्षेपाने सांगितली—दक्षासंबंधी ही गोष्ट तू पूर्वी विचारून प्रवृत्त केली होतीस.
Word by Word
इतिthus
इति:
वाक्य-समाप्ति (discourse marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; उद्धरण/समाप्ति-निपात (quotative/closure particle)
एषाthis (she/this story)
एषा:
कर्ता/विषय (subject/topic)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
समनुक्रान्ताrecounted in sequence; narrated
समनुक्रान्ता:
विधेय-विशेषण (predicate adjective)
TypeAdjective
Rootसम् + अनु + क्रान्त (कृदन्त; √क्रम् धातु)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कृदन्त—भूतकृदन्त (past participle)
कथाstory, account
कथा:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootकथा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
पाप-प्रमोचनीsin-removing
पाप-प्रमोचनी:
विशेषण (adjective of कथा)
TypeAdjective
Rootपाप (प्रातिपदिक) + प्रमोचनी (प्रातिपदिक; from √मुच् with pra-)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—तत्पुरुष (पापस्य प्रमोचनं करोति)
याwhich
या:
सम्बन्ध (relative subject)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्धक-सर्वनाम (relative pronoun)
दक्षम्Dakṣa
दक्षम्:
कर्म (object of अधिकृत्य)
TypeNoun
Rootदक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेष-नाम (proper name)
अधिकृत्यconcerning; with reference to
अधिकृत्य:
पूर्वकाल-क्रिया (absolutive; reference-setting)
TypeIndeclinable
Rootअधि + √कृ (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund/absolutive); ‘having taken as subject/with reference to’
इहhere
इह:
अधिकरण (location)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (adverb of place)
त्वयाby you
त्वया:
कर्ता (agent in passive)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया, एकवचन; सर्वनाम (2nd person pronoun)
पूर्वम्formerly, earlier
पूर्वम्:
काल (time)
TypeIndeclinable
Rootपूर्वम् (अव्यय/प्रातिपदिक)
Formअव्यय; कालवाचक (adverb of time)
प्रचौदिताwas prompted/urged
प्रचौदिता:
कर्मणि-प्रयोग (passive predicate)
TypeVerb
Rootप्र + चोदित (कृदन्त; √चुद्/√चोद् धातु)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कृदन्त—भूतकृदन्त (past passive participle) used predicatively with implied ‘अभूत्/आसीत्’