Shloka 8
अग्निनिचयः (Agninichaya) / The Accumulation of Sacred Fire & the Classification of Pitṛs by Time-Order
Devanagari script
स्मृता बर्हिषदस्ते वै पितर स्त्वग्निहोत्रिणः / ऋतवः पितरो देवाः शास्त्रे ऽस्मिन्निश्चयं गताः
Transliteration
smṛtā barhiṣadaste vai pitara stvagnihotriṇaḥ / ṛtavaḥ pitaro devāḥ śāstre 'sminniścayaṃ gatāḥ
Translation
‘बर्हिषद’ हे अग्निहोत्र करणारे पितर स्मृत आहेत; आणि या शास्त्रात ऋतू हे पितृ-देव आहेत असा निश्चय झाला आहे.
Word by Word
स्मृताःare remembered
स्मृताः:
Karta (कर्ता/Subject-complement)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
बर्हिषदःthe Barhiṣad (Pitṛs)
बर्हिषदः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootबर्हिषद् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; तत्पुरुष-समास
तेthey
ते:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
वैindeed
वै:
Sambandha (सम्बन्ध/Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formअव्यय; निपात
पितरःPitṛs
पितरः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/Connector)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (contrast/emphasis)
अग्निहोत्रिणःperformers of the Agnihotra
अग्निहोत्रिणः:
Visheshana (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootअग्निहोत्रिन् (प्रातिपदिक; अग्निहोत्र+इन्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; समासः—तत्पुरुषः (अग्निहोत्रं कुर्वन्ति)
ऋतवःthe seasons
ऋतवः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootऋतु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
पितरःPitṛs
पितरः:
Apposition (समानाधिकरण/Equative)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
देवाःgods
देवाः:
Apposition (समानाधिकरण/Equative)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
शास्त्रेin the scripture
शास्त्रे:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootशास्त्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
अस्मिन्in this
अस्मिन्:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, सप्तमी, एकवचन; सर्वनाम
निश्चयम्certainty/decision
निश्चयम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootनिश्चय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
गताःhave attained/reached
गताः:
Kriya (क्रिया/Predicative action)
TypeVerb
Rootगम् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्तरि प्रयोगे ‘having reached/attained’