Shloka 50
अग्निनिचयः (Agninichaya) / The Accumulation of Sacred Fire & the Classification of Pitṛs by Time-Order
Devanagari script
असत्कृत्य पितर्मां त्वं कृतवानसि गर्हितम् / अहं ज्येष्ठा वरिष्ठा च त्वं मां सत्कर्तुमर्ह सि
Transliteration
asatkṛtya pitarmāṃ tvaṃ kṛtavānasi garhitam / ahaṃ jyeṣṭhā variṣṭhā ca tvaṃ māṃ satkartumarha si
Translation
हे पिता! माझा सत्कार न करता तू निंद्य कृत्य केलेस; मी ज्येष्ठ व श्रेष्ठ आहे, तू मला सन्मान देणे योग्य आहे।
Word by Word
asat-kṛtyahaving dishonored
asat-kṛtya:
Purvakala (पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootअसत् + कृ (धातु)
Formअव्ययीभाव-समास (asat + kṛtya), क्त्वा-प्रत्ययार्थक अव्यय (gerundial): 'having treated improperly'
pitarO father
pitar:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, संबोधन (Vocative), एकवचन
māmme
mām:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formद्वितीया (Accusative), एकवचन
tvamyou
tvam:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा (Nominative), एकवचन
kṛtavānhaving done
kṛtavān:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formक्तवतु-प्रत्यय (perfect participle/agentive past), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तरि प्रयोगः
asiare
asi:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, मध्यमपुरुष (2nd), एकवचन
garhitama blameworthy act/insult
garhitam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootगर्हित (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; भाववाचक/कर्मवाचक प्रयोगः
ahamI
aham:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, एकवचन
jyeṣṭhāeldest
jyeṣṭhā:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootज्येष्ठ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (superlative sense: eldest)
variṣṭhāmost excellent
variṣṭhā:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootवरिष्ठ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (best/most excellent)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/conjunction)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
tvamyou
tvam:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, एकवचन
māmme
mām:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formद्वितीया, एकवचन
sat-kartumto honor properly
sat-kartum:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeVerb
Rootसत् + कृ (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्यय (infinitive): 'to honor'; उपसर्ग/पूर्वपद sat- (good/proper)
arhasiought/deserve
arhasi:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअर्ह् (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, मध्यमपुरुष, एकवचन