Shloka 22
अग्निनिचयः (Agninichaya) / The Accumulation of Sacred Fire & the Classification of Pitṛs by Time-Order
Devanagari script
तदाख्यास्तत्ससत्त्वाश्च तदात्मानश्च ते स्मृताः / प्रजापतिः स्मृतो यस्तु स तु संवत्सरो मतः
Transliteration
tadākhyāstatsasattvāśca tadātmānaśca te smṛtāḥ / prajāpatiḥ smṛto yastu sa tu saṃvatsaro mataḥ
Translation
ते त्याच नावाने ओळखले जातात, त्याच सत्त्वाने युक्त आणि त्याच आत्मस्वरूपाचे मानले गेले आहेत. जो प्रजापती म्हणून स्मृत आहे, तोच ‘संवत्सर’ मानला आहे.
Word by Word
तत्-आख्याःnamed thus
तत्-आख्याः:
Samānādhikaraṇa (समानाधिकरण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम) + आख्या (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, बहुवचन; तत्पुरुष-समास (षष्ठी): ‘having that name/so-called’
तत्-ससत्त्वाःhaving that essence
तत्-ससत्त्वाः:
Samānādhikaraṇa (समानाधिकरण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम) + सत्त्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, बहुवचन; तत्पुरुष (षष्ठी): ‘having that being/essence’
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
तत्-आत्मानःhaving that as their self
तत्-आत्मानः:
Samānādhikaraṇa (समानाधिकरण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम) + आत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, बहुवचन; तत्पुरुष (षष्ठी): ‘having that as self’
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
तेthey
ते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, बहुवचन (pronoun)
स्मृताःare remembered/said
स्मृताः:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु) → स्मृत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (PPP); पुंलिङ्ग; प्रथमा, बहुवचन; ‘are remembered/are said’
प्रजापतिःPrajāpati
प्रजापतिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रजा + पति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष (षष्ठी): ‘lord of creatures’
स्मृतःis called
स्मृतः:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु) → स्मृत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
FormPPP; पुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; ‘is remembered/called’
यःwho
यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन (relative pronoun)
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (निपात)
Formनिपात (particle; contrast/emphasis)
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन (pronoun)
तुindeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (निपात)
Formनिपात (particle)
संवत्सरःthe year
संवत्सरः:
Samānādhikaraṇa (समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootसंवत्सर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन
मतःis considered
मतः:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootमन् (धातु) → मत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
FormPPP; पुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; ‘is considered/held to be’