Shloka 146
अग्निनिचयः (Agninichaya) / The Accumulation of Sacred Fire & the Classification of Pitṛs by Time-Order
Devanagari script
ताभिरेकत्वभूताभिस्त्रिविधाभिः स्ववीर्यतः / त्रिसाधनः पुरोडाशस्त्रिकपालः स वै स्मृतः
Transliteration
tābhirekatvabhūtābhistrividhābhiḥ svavīryataḥ / trisādhanaḥ puroḍāśastrikapālaḥ sa vai smṛtaḥ
Translation
त्या तीन प्रकारच्या, एकत्व पावलेल्या शक्तींनी, स्वतःच्या वीर्याने जो पुरोडाश—तो त्रिसाधन व त्रिकपाल असा स्मृत आहे।
Word by Word
ताभिःby/with those
ताभिः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (करण) बहुवचन; pronoun ‘those’ instrumental plural
एकत्वभूताभिःhaving become one (unified)
एकत्वभूताभिः:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootएकत्व-भूत (प्रातिपदिक; भू धातु-निष्पन्न कृदन्त ‘भूत’)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया बहुवचन; ‘having become one/unified’ (instrumental plural agreeing with ताभिः)
त्रिविधाभिःthreefold
त्रिविधाभिः:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootत्रिविध (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया बहुवचन; ‘threefold’ instrumental plural (agreeing with ताभिः)
स्ववीर्यतःby/from his own potency
स्ववीर्यतः:
Hetu/Apadana (हेतु/अपादान)
TypeIndeclinable
Rootस्व-वीर्य (प्रातिपदिक)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय; ablatival adverb ‘from/through one’s own power’
त्रिसाधनःhaving three means
त्रिसाधनः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootत्रि-साधन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; ‘having three means/implements’ (epithet)
पुरोडाशःthe puroḍāśa (sacrificial cake)
पुरोडाशः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपुरोडाश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; sacrificial cake
त्रिकपालःof three potsherds
त्रिकपालः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootत्रि-कपाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; ‘(prepared) in three potsherds’
सःthat (one)
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; pronoun ‘he/that’
वैindeed
वै:
Sambandha/Emphasis (निपात)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपात (particle) emphasizing statement
स्मृतःis called/remembered
स्मृतः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु) → स्मृत (कृदन्त, क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि/भूतभावे; पुंलिङ्ग प्रथमा एकवचन; passive sense ‘is said/remembered’