Shloka 144
अग्निनिचयः (Agninichaya) / The Accumulation of Sacred Fire & the Classification of Pitṛs by Time-Order
Devanagari script
त्रिभिरेव कपालैश्च त्रयंबकैरौषधिक्षये / इज्यते भगवान् यस्मात्तस्मार्त्र्यंबक उच्यते
Transliteration
tribhireva kapālaiśca trayaṃbakairauṣadhikṣaye / ijyate bhagavān yasmāttasmārtryaṃbaka ucyate
Translation
औषधी क्षय पावल्यावर तीन कपालधारी त्र्यंबकांनी ज्याची पूजा होते, म्हणून तो ‘त्र्यंबक’ म्हणून ओळखला जातो।
Word by Word
त्रिभिःwith three
त्रिभिः:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootत्रि (संख्या-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंस, तृतीया (3), बहुवचन; संख्यावाचक विशेषण
एवonly
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-निपात (emphatic particle)
कपालैःwith skulls
कपालैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootकपाल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3), बहुवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-निपात (conjunction)
त्र्यंबकैःwith the Tryambakas (three-eyed forms)
त्र्यंबकैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootत्रि + अम्बक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3), बहुवचन; द्विगु-समासः (त्रीणि अम्बकानि यस्य/त्र्यम्बक)
औषधिक्षयेat the depletion of herbs
औषधिक्षये:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootऔषधि + क्षय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (औषधीनां क्षयः)
इज्यतेis worshipped
इज्यते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootइज् (धातु)
Formलट् (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन; कर्मणि प्रयोग (passive)
भगवान्the Lord
भगवान्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभगवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
यस्मात्because of which
यस्मात्:
Hetu (हेतु)
TypeIndeclinable
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formयस्मात्-इति अव्ययीभाववत् प्रयोगः; हेतौ (ablatival causal: 'because of which')
तस्मात्therefore
तस्मात्:
Hetu (हेतु)
TypeIndeclinable
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतस्मात्-इति अव्ययीभाववत् प्रयोगः; निष्कर्षे (therefore)
त्र्यंबकःTryambaka (three-eyed one)
त्र्यंबकः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootत्रि + अम्बक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; द्विगु-समासः
उच्यतेis called
उच्यते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलट् (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन; कर्मणि प्रयोग (passive)