Shloka 140
अग्निनिचयः (Agninichaya) / The Accumulation of Sacred Fire & the Classification of Pitṛs by Time-Order
Devanagari script
आश्रयान्मयि संयोगात्तनुभिर्नाममिस्तथा / ततस्तस्य तु वीर्येण लोकानुग्रहकारकम्
Transliteration
āśrayānmayi saṃyogāttanubhirnāmamistathā / tatastasya tu vīryeṇa lokānugrahakārakam
Translation
माझ्या आश्रयाने, माझ्याशी संयोग झाल्याने, ते विविध तनूंनी तसेच नाम धारण करतात; आणि मग त्यांच्या वीर्याने लोकांचे अनुग्रह करणारे कार्य घडते.
Word by Word
आश्रयात्from (his) resort / because of taking refuge
आश्रयात्:
हेतु/अपादान (Cause/Source)
TypeNoun
Rootआश्रय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th), एकवचन — Ablative “from/because of”
मयिin me
मयि:
अधिकरण (Locative)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formसप्तमी (7th), एकवचन; उत्तमपुरुष सर्वनाम
संयोगात्from union/contact
संयोगात्:
हेतु (Cause)
TypeNoun
Rootसंयोग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th), एकवचन — Ablative “due to contact/union”
तनुभिःwith bodies/forms
तनुभिः:
करण (Instrument)
TypeNoun
Rootतनु (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd), बहुवचन
नामindeed / namely
नाम:
निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय)
Formअव्यय; खलु/नूनम्-प्रायः (particle: indeed/namely)
अमिare
अमि:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन; वैदिक/पुराणप्रयोगे ‘अमि’ = ‘सन्ति’
तथाthus
तथा:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारार्थक (adverb: thus/so)
ततःthereafter / from that
ततः:
सम्बन्धसूचक (Discourse adverb)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; अपादानार्थक/अनन्तरार्थक (from that/thereafter)
तस्यof him / his
तस्य:
सम्बन्ध (Genitive)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी (6th), एकवचन; निर्देशवाचक सर्वनाम
तुbut / indeed
तु:
निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; विरोध/विशेषार्थक (particle: but/indeed)
वीर्येणby (his) power
वीर्येण:
करण (Instrument)
TypeNoun
Rootवीर्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन
लोकानुग्रहकारकम्(that which is) a doer of favor to the worlds
लोकानुग्रहकारकम्:
कर्म (कर्म/Object or complement)
TypeAdjective
Rootलोक (प्रातिपदिक) + अनुग्रह (प्रातिपदिक) + कारक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; तत्पुरुषः “लोकानाम् अनुग्रहं करोति” (object/predicate complement context)