Shloka 8
Genealogies from Yayāti’s Sons to the Yadu Dynasty; Romapāda–Ṛṣyaśṛṅga; Kārtavīryārjuna; and the Rise of Yādava Branches
सुतो धर्मरथो यस्य जज्ञे चित्ररथोऽप्रजा: । रोमपाद इति ख्यातस्तस्मै दशरथ: सखा ॥ ७ ॥ शान्तां स्वकन्यां प्रायच्छदृष्यशृङ्ग उवाह याम् । देवेऽवर्षति यं रामा आनिन्युर्हरिणीसुतम् ॥ ८ ॥ नाट्यसङ्गीतवादित्रैर्विभ्रमालिङ्गनार्हणै: । स तु राज्ञोऽनपत्यस्य निरूप्येष्टिं मरुत्वते ॥ ९ ॥ प्रजामदाद् दशरथो येन लेभेऽप्रजा: प्रजा: । चतुरङ्गो रोमपादात् पृथुलाक्षस्तु तत्सुत: ॥ १० ॥
suto dharmaratho yasya jajñe citraratho ’prajāḥ romapāda iti khyātas tasmai daśarathaḥ sakhā
दिविरथापासून धर्मरथ झाला; त्याचा पुत्र चित्ररथ, जो रोमपाद म्हणून प्रसिद्ध झाला. रोमपाद अपुत्रिक असल्याने मित्र महाराज दशरथाने आपली कन्या शान्ता त्याला दिली; पुढे शान्तेचा विवाह ऋष्यशृंगाशी झाला. देवांनी पाऊस थांबविला तेव्हा नर्तकींच्या नाट्य‑गीत‑वाद्य, आलिंगन व पूजनाच्या मोहाने ऋष्यशृंगाला वनातून आणले; तो येताच वृष्टी झाली. नंतर त्याने दशरथासाठी पुत्रेष्टि यज्ञ केला व दशरथाला पुत्र झाले; रोमपादापासून ऋष्यशृंगकृपेने चतुरंग जन्मला आणि त्यापासून पृथुलाक्ष।
FAQs
This verse shows that when rains failed, the king sought the presence and guidance of a powerful ṛṣi (Ṛśyaśṛṅga), indicating that societal prosperity is linked with dharma and the blessings of saintly persons.
Romapāda offered his daughter Śāntā to Ṛśyaśṛṅga as a rightful marriage alliance, honoring the sage and establishing a dharmic relationship that also benefited the kingdom.
In times of scarcity or crisis, align life with dharma—seek guidance from genuinely saintly, wise teachers and support spiritual culture—rather than relying only on material fixes.