Adhyaya 269

Verse 1

अ प्रणीतम् श्रीलश्री वङ्गदेशीयासियातिक्-समाजानुज्ञया श्रीराजेन्द्रलालमित्रेण परिशोधितम् कलिकाताराजधान्यां गणेशयन्त्रे मुद्रितञ्च संवत् अग्निपुराणम् अथोनसप्तत्यधिकद्विशततमो ऽध्यायः विष्णुपञ्जरं पुष्कर उवच त्रिपुरञ्जघ्नुषः पूर्वं ब्रह्मणा विष्णुपञ्जरं शङ्करस्य द्विजश्रेष्थ रक्षणाय निरूपितं

पुष्कर म्हणाला—त्रिपुरवधापूर्वी, हे द्विजश्रेष्ठ, ब्रह्म्याने शंकराच्या रक्षणार्थ ‘विष्णुपंजर’ हे कवच निरूपिले. हा दोनशे एकोणसत्तरावा अध्याय—‘विष्णुपंजर’ आहे.

Verse 2

वागीशेन च शक्रस्य बलं हन्तुं प्रयास्यतः तस्य स्वरूपं वक्ष्यामि तत्त्वं शृणु जयादिमत्

आणि जेव्हा वागीश शक्र (इंद्र) याच्या सैन्याचा संहार करण्यास निघाला, तेव्हा मी त्याचे खरे स्वरूप व तत्त्व सांगीन; हे जयादिमत, ऐक.

Verse 3

विष्णुः प्राच्यां स्थितश् चक्री हरिर्दक्षिनणतो गदी प्रतीच्यां शार्ङ्गधृग्विष्णुर्जिष्णुः खड्गी ममोत्तरे

पूर्वेस चक्रधारी विष्णु, दक्षिणेस गदाधारी हरि; पश्चिमेस शार्ङ्गधारी विष्णु, आणि उत्तरेस खड्गधारी जिष्णु माझे रक्षण करो.

Verse 4

हृषीकेशो विकोणेषु तच्छिद्रेषु जनार्दनः क्रोडरूपी हरिर्भूमौ नरसिंहो ऽम्बरे मम

विकोण दिशांत हृषीकेश असो, आणि रंध्र-छिद्रांचे रक्षण जनार्दन करो. भूमीवर वराहरूपी हरि, आणि आकाशात नरसिंह माझे रक्षण करो.

Verse 5

क्षुरान्तममलञ्चक्रं भ्रमत्येतत् सुदर्शनं अस्यांशुमाला दुष्प्रेक्ष्या हन्तुं प्रेतनिशाचरान्

हे निर्मळ सुदर्शन चक्र क्षुरधारेसारखे तीक्ष्ण कडेसह भ्रमण करते. याची किरणमाला पाहणे दुष्कर; प्रेत व निशाचरांचा संहार करण्यासाठी हे प्रवृत्त आहे.

Verse 6

गदा चेयं सहस्रार्चिःप्रदीप्तपावकोज्ज्वला रक्षोभूतपिशाचानां डाकिनीनाञ्च नाशनी

ही गदा सहस्र-ज्वालांनी युक्त, प्रज्वलित अग्नीप्रमाणे तेजस्वी आहे; ती राक्षस, भूत, पिशाच व डाकिणी यांचा नाश करणारी आहे.

Verse 7

शार्ङ्गविस्फूर्जितञ्चैव वासुदेवस्य मद्रिपून् तिर्यङ्मनुष्यकुष्माण्डप्रेतादीन् हन्त्वशेषतः

आणि वासुदेवाच्या शार्ङ्ग धनुष्याचा गर्जनासारखा टंकार माझ्या शत्रूंना—ते तिर्यक् (पशु), मनुष्य, कुष्माण्ड, प्रेत इत्यादी असोत—निःशेष नष्ट करो.

Verse 8

खड्गधारोज्ज्वलज्जो ऽत्स्नानिर्धूता ये समाहिताः ते यान्तु शाम्यतां सद्यो गरुडेनेव पन्नगाः

जे खड्गधारेसारखे ज्वलंत आहेत—स्नानविधीने झटकून टाकलेले व समाहित साधनेने वशीभूत—ते सर्व तत्क्षणी निघून जावोत व शांत होवोत, जसे गरुडाने सर्प दडपले जातात.

Verse 9

ये कुष्माण्डास्था यक्षा ये दैत्या ये निशाचराः प्रेता विनायकाः क्रूरा मनुष्या जम्भगाः खगाः

ते कुष्माण्ड-आश्रित असोत, यक्ष असोत, दैत्य असोत, निशाचर असोत, प्रेत असोत, विनायक (विघ्नकारी) असोत, क्रूर मनुष्य असोत, जम्भग असोत किंवा शत्रु खग असोत.

Verse 10

सिंहादयश् च पशवो दन्दशूकाश् च पन्नगाः सर्वे भवन्तु ते सौम्याः कृष्णशङ्खरवाहताः

सिंहादी पशू, दंश करणारे जीव व सर्प—हे सर्व कृष्ण-शंखाच्या नादाने वशीभूत होऊन तुझ्याप्रती सौम्य होवोत.

Verse 11

चित्तवृत्तिहरा ये मे ये जनाः स्मृतिहारकाः बलौजसञ्च हर्तारश्छायाविभ्रंशकाश् च ये

जे माझ्या चित्तवृत्ती हरतात, जे स्मृती हिरावून घेतात, जे बल व प्राणतेज काढून घेतात, आणि जे छायेत विकार किंवा लोप घडवितात—ते सर्व माझ्यापासून दूर निघून जावोत।

Verse 12

ये चोपभोगहर्तारो ये च लक्षणनाशकाः कुष्माण्डास्ते प्रणश्यन्तु विष्णुचक्ररवाहताः

जे उपभोग हिरावून घेतात आणि जे शुभ लक्षणे-चिन्हे नष्ट करतात—ते कुष्माण्ड विष्णुच्या चक्राच्या गर्जनयुक्त वेगाने आहत होऊन पूर्ण नष्ट होवोत।

Verse 13

बुद्धिस्वास्थ्यं मनःस्वास्थ्यं स्वास्थ्यमैन्द्रियकं तथा ममास्तु देवदेवस्य वासुदेवस्य कीर्तनात्

देवदेव वासुदेवाच्या कीर्तनाने मला बुद्धीचे आरोग्य, मनाचे आरोग्य आणि इंद्रियांचेही आरोग्य प्राप्त होवो।

Verse 14

पृष्ठे पुरस्तान्मम दक्षिणोत्तरे विकोणतश्चास्तु जनार्दनोहरिः तमीड्यमीशानमनन्तमच्युतं जनार्दनं प्रणिपतितो न सीदति

माझ्या पाठीमागे व पुढे, उजवीकडे व डावीकडे, तसेच तिरक्या दिशांतही जनार्दन हरि असो. त्या स्तुत्य प्रभू—जनार्दन, ईशान, अनंत, अच्युत—यास जो नमस्कार करतो, तो दुःखात पडत नाही.

Verse 15

यथा परं ब्रह्म हरिस् तथा परः जगत्स्वरूपश् च स एव केशवः सत्येन तेनाच्युतनामकीर्तनात् प्रणाशयेत्तु त्रिविधंममाशुभं

जसा हरि परब्रह्म आहे, तसाच तो परमश्रेष्ठ आहे; आणि तोच केशव जगत्स्वरूपही आहे. त्या सत्याच्या बळाने, अच्युतनामकीर्तनाने माझे त्रिविध अशुभ नष्ट होवो।