Vamana Purana — Shukra's Curse on King Danda, Shloka 121

Shukra’s Curse on King Danda and Andhaka’s Challenge to Shiva

Devanagari script

नमो ऽस्तु शर्व शंबो त्रिनेत्र चारुगात्र त्रैलोक्यनाथ उमापते दक्षयज्ञविध्वंसकर कामाह्गनासन घोर पापप्रणाशन महापुरुष महोग्रमूर्ते सर्वसत्त्वक्षयङ्कर शुभङ्कर महेश्वर त्रिशूलधारिन् स्मरारे गुहावासिन् दिग्वासः महाशङ्कशेखर (5) जटाधर कपालमालाविभूषिकशरीर वामचक्षुः बामदेव प्रजाध्यक्ष भगाक्ष्णोः क्षयङ्कर भीमसेन महासेननाथ पशुपते कामाङ्गदहन चत्वरवासिन् शिव महादेव ईशान संकर भीम भव वषभध्वज जटिल प्रौढ महानाट्येश्वर भूरिरत्न (10) अविमुक्तक रुद्रश्वर स्थाणो एकलिङ्ग कालिन्दीप्रिय श्रीकण्ठ नीलकण्ठ अपराजित रिपुभयङ्कर संतोषपते वामदेव अघोर तत्पुरुष महाघोर अघोरमूर्त्त शान्त सरस्वतीकान्त कीनाट सहस्रमूर्त्ते महोद्भव (15) विबो कालाग्निरुद्र हर महीधरप्रिय सर्वतीर्थाधिवास हंस कामेश्वर केदाराधिपते परिपूर्ण मुचुकुन्द मधुनिवासिन् कृपाणपाणे भयङ्कर विद्याराज सोमराज कामराज उञ्जक अञ्जनराजकन्याहृदचलवसते समुद्रशायिन् (20) गजमुख घण्टेश्वर गोकर्ण ब्रह्मयोने सहस्रवक्त्राक्षिचरण हाटकेश्वर नमो ऽस्तु ते एतस्मिन्नन्तरे प्राप्ताः सर्व एवर्षिपार्थिवाः द्रष्टुं त्रैलोक्यकर्तारं त्र्यम्बकं हाटकेश्वरम्

Transliteration

namo 'stu śarva śaṃbo trinetra cārugātra trailokyanātha umāpate dakṣayajñavidhvaṃsakara kāmāhganāsana ghora pāpapraṇāśana mahāpuruṣa mahogramūrte sarvasattvakṣayaṅkara śubhaṅkara maheśvara triśūladhārin smarāre guhāvāsin digvāsaḥ mahāśaṅkaśekhara (5) jaṭādhara kapālamālāvibhūṣikaśarīra vāmacakṣuḥ bāmadeva prajādhyakṣa bhagākṣṇoḥ kṣayaṅkara bhīmasena mahāsenanātha paśupate kāmāṅgadahana catvaravāsin śiva mahādeva īśāna saṃkara bhīma bhava vaṣabhadhvaja jaṭila prauḍha mahānāṭyeśvara bhūriratna (10) avimuktaka rudraśvara sthāṇo ekaliṅga kālindīpriya śrīkaṇṭha nīlakaṇṭha aparājita ripubhayaṅkara saṃtoṣapate vāmadeva aghora tatpuruṣa mahāghora aghoramūrtta śānta sarasvatīkānta kīnāṭa sahasramūrtte mahodbhava (15) vibo kālāgnirudra hara mahīdharapriya sarvatīrthādhivāsa haṃsa kāmeśvara kedārādhipate paripūrṇa mucukunda madhunivāsin kṛpāṇapāṇe bhayaṅkara vidyārāja somarāja kāmarāja uñjaka añjanarājakanyāhṛdacalavasate samudraśāyin (20) gajamukha ghaṇṭeśvara gokarṇa brahmayone sahasravaktrākṣicaraṇa hāṭakeśvara namo 'stu te etasminnantare prāptāḥ sarva evarṣipārthivāḥ draṣṭuṃ trailokyakartāraṃ tryambakaṃ hāṭakeśvaram

Translation

നമോസ്തു തേ, ഹേ ശർവ ശംഭോ—ത്രിനേത്രാ, സുന്ദരദേഹാ, ത്രൈലോക്യനാഥാ, ഉമാപതേ; ദക്ഷയജ്ഞവിധ്വംസകാ; കാമദേഹദാഹകാ; ഘോരപാപപ്രണാശകാ; മഹാപുരുഷാ, മഹോഗ്രമൂർത്തേ; സർവസത്ത്വലയം വരുത്തുന്നവനായി തന്നെയും ശുഭങ്കരൻ; മഹേശ്വരാ, ത്രിശൂലധാരീ; സ്മരാരേ; ഗുഹാവാസീ; ദിഗംബരാ; ചന്ദ്രചിഹ്നശേഖരാ; ജടാധരാ, കപാലമാലാവിഭൂഷിതാ; വാമദേവാ; പ്രജാധ്യക്ഷാ; പശുപതേ; ശിവ, മഹാദേവ, ഈശാന, ശങ്കര, ഭീമ, ഭവ; വൃഷഭധ്വജ; മഹാനാട്യേശ്വര; അവിമുക്ത; രുദ്രേശ്വര; സ്ഥാണു; ഏകലിംഗ; കാലിന്ദീപ്രിയ; ശ്രീകണ്ഠ, നീലകണ്ഠ; അപരാജിത; ശത്രുഭയങ്കര; സന്തോഷപതേ; അഘോര, തത്പുരുഷ, മഹാഘോര; ശാന്ത; സരസ്വതീകാന്ത; സഹസ്രമൂർത്തേ; മഹോദ്ഭവ; വിഭോ; കാലാഗ്നിരുദ്ര; ഹര; മഹീധരപ്രിയ; സർവതീർത്ഥാധിവാസി; ഹംസ; കാമേശ്വര; കേദാരാധിപതി; പരിപൂർണ്ണ; മുചുകുന്ദരക്ഷക; മധുനിവാസി; കൃപാണപാണി; ഭയങ്കര; വിദ്യാരാജ; സോമരാജ; കാമരാജ; സമുദ്രശായി; ഗജമുഖ; ഘണ്ടേശ്വര; ഗോകർണ; ബ്രഹ്മയോനി; സഹസ്രമുഖ-നേത്ര-ചരണയുത ഹാടകേശ്വരാ, നിനക്കു നമസ്കാരം. അന്നേരം എല്ലാ ഋഷികളും രാജാക്കളും ത്രൈലോക്യകർത്താവായ ത്ര്യമ്പക ഹാടകേശ്വരനെ ദർശിക്കുവാൻ എത്തി.

Speakers

• Narrative voice (Purāṇic narrator) presenting a collective Śiva-stuti; the arriving ṛṣis and kings are the implied devotees seeking darśana of Hāṭakeśvara.

Primary Deities

• Shiva
• Uma (Parvati)
• Kama
• Daksha
• Sarasvati

Key Themes

• Śiva-stuti through nāma-saṅkīrtana (litany of epithets)
• Tīrtha-mahima: Śiva as indweller of all sacred places
• Mythic allusions: Dakṣa-yajña destruction; burning of Kāma; Nīlakaṇṭha motif
• Pañcabrahma theology (Śiva’s fivefold aspects)
• Pilgrimage/darśana motivation of sages and kings

Verse Rasa (Emotional Flavour)

{ "primaryRasa": "adbhuta", "secondaryRasa": "raudra", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }

FAQs

Why does the verse list so many names—what genre is this within the Purāṇa?

This is a nāma-mālā (litany of epithets) functioning as stuti. In Purāṇic tīrtha sections, such litanies both praise the deity and ‘map’ his presence across multiple kṣetras (e.g., Kedāra, Gokarṇa), reinforcing pilgrimage ideology.

What is the significance of ‘Sarvatīrthādhivāsa’ in a geography-centered text like the Vāmana Purāṇa?

It asserts that Śiva is not confined to one shrine: he presides in every tīrtha. This theological claim supports the text’s geographic program—enumerating places while grounding them in a single divine presence.

Do terms like Avimukta, Kedāra, and Gokarṇa indicate actual pilgrimage sites here?

Yes. They function as toponymic epithets: Avimukta (Kāśī zone), Kedāra (Himalayan Kedāranātha), and Gokarṇa (coastal/temple tīrtha). Their inclusion links Hāṭakeśvara’s praise to a wider pan-Indian tīrtha network.