HomeVamana PuranaAdh. 6Shloka 88
Previous Verse
Next Verse

Vamana Purana — Nara-Narayana's Tapas, Shloka 88

Nara-Narayana’s Tapas, Indra’s Temptation, and the Burning of Kama: The Origin of Ananga and the Shiva-Linga Episode

शैवश्चासीत्स्वयं शक्तिर्वसिष्ठस्य प्रियः श्रुतः तस्य शिष्यो बभूवाथ गोपायन इति श्रुतः

śaivaścāsītsvayaṃ śaktirvasiṣṭhasya priyaḥ śrutaḥ tasya śiṣyo babhūvātha gopāyana iti śrutaḥ

സ്വയംശക്തി എന്നൊരു ശൈവാചാര്യൻ ഉണ്ടായിരുന്നു; അദ്ദേഹം വസിഷ്ഠനു പ്രിയനെന്നു ശ്രുതമാണ്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ ശിഷ്യൻ, കേട്ടതുപോലെ, ഗോപായന എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെട്ടു.

शैवःthe Śaiva (teacher)
शैवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootśaiva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m), प्रथमा (Nom. 1), एकवचन (sg)
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय, conjunction
आसीत्was
आसीत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√as (धातु)
Formलङ् (Imperfect/लङ्), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन (sg)
स्वयम्himself
स्वयम्:
Karta-visheshana (कर्तृविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootsvayam (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय, emphatic/reflexive adverb
शक्तिःŚakti (name)
शक्तिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootśakti (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (f), प्रथमा (Nom. 1), एकवचन (sg)
वसिष्ठस्यof Vasiṣṭha
वसिष्ठस्य:
Shashthi-sambandha (षष्ठीसम्बन्ध)
TypeNoun
Rootvasiṣṭha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m), षष्ठी (Gen. 6), एकवचन (sg)
प्रियःdear/beloved
प्रियः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootpriya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m), प्रथमा (Nom. 1), एकवचन (sg); विशेषण of शक्तिः (नाम)
श्रुतःknown (as)
श्रुतः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Root√śru (धातु) → śruta (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m), प्रथमा (Nom. 1), एकवचन (sg); भूतकृदन्त (PPP) = 'heard/known as'
तस्यof him
तस्य:
Shashthi-sambandha (षष्ठीसम्बन्ध)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (Gen. 6), एकवचन (sg)
शिष्यःdisciple
शिष्यः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootśiṣya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m), प्रथमा (Nom. 1), एकवचन (sg)
बभूवbecame
बभूव:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√bhū (धातु)
Formलिट् (Perfect/लिट्), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन (sg)
अथthen/thereupon
अथ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootatha (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय, discourse particle (अनन्तरार्थक)
गोपायनःGopāyana (name)
गोपायनः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootgopāyana (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m), प्रथमा (Nom. 1), एकवचन (sg)
इतिthus (named)
इति:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय, quotative particle
श्रुतःknown (as)
श्रुतः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Root√śru (धातु) → śruta (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (m), प्रथमा (Nom. 1), एकवचन (sg); भूतकृदन्त (PPP)
Not explicit in excerpt; the narrative voice reports lineage using ‘śrutaḥ/iti śrutaḥ’ (traditional transmission formula)
Śiva (implied via Śaiva identity)
ShaivismLineage/ParamparāScriptural transmissionSectarian Harmony (by inclusion within Vāmana Purāṇa)

{ "primaryRasa": "shanta", "secondaryRasa": "", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }

FAQs

Purāṇic authority is grounded in paramparā: the verse emphasizes that religious knowledge is preserved through teacher–disciple succession, encouraging humility toward tradition and disciplined learning.

This is closest to vaṃśānucarita in the broad sense of enumerating lineages (here, doctrinal/guru lineages rather than royal dynasties), serving the Purāṇic aim of legitimizing teachings through named transmission.

By linking a Śaiva teacher to Vasiṣṭha (a major Vedic seer), the text symbolically bridges Vedic r̥ṣi authority with Śaiva practice, reinforcing the Purāṇa’s integrative, non-sectarian posture.