HomeVamana PuranaAdh. 35Shloka 68
Previous Verse
Next Verse

Vamana Purana — Harihara Revelation, Shloka 68

Harihara Revelation and the Kurukshetra Tirtha Cycle: Sthanu in Vishnu and the Sanctification of Saptasarasvata

द्वितीयमुक्तं सत्त्वाढ्यं चतुर्वर्णं चतुर्मुखम् चतुर्बाहुमुदाराङ्गं श्रीवत्सधरमव्ययम्

dvitīyamuktaṃ sattvāḍhyaṃ caturvarṇaṃ caturmukham caturbāhumudārāṅgaṃ śrīvatsadharamavyayam

രണ്ടാമത്തെ രൂപം ഇങ്ങനെ പ്രസ്താവിക്കുന്നു—സത്ത്വസമൃദ്ധം, നാലു വർണങ്ങളുള്ളത്, ചതുര്മുഖം, ചതുര്ഭുജം, ഉദാരാംഗം, ശ്രീവത്സചിഹ്നധാരി, അവ്യയം.

द्वितीयम्second
द्वितीयम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootद्वितीय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ordinal adjective
उक्तम्said/described
उक्तम्:
Karma (कर्म)
TypeVerb
Rootवच् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
सत्त्वाढ्यम्abounding in sattva
सत्त्वाढ्यम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसत्त्व (प्रातिपदिक) + आढ्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष (rich in sattva)
चतुर्वर्णम्four-colored/four-varṇa
चतुर्वर्णम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootचतुर् (संख्या-प्रातिपदिक) + वर्ण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष (having four colors/varṇas)
चतुर्मुखम्four-faced
चतुर्मुखम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootचतुर् (संख्या-प्रातिपदिक) + मुख (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष (four-faced)
चतुर्बाहुम्four-armed
चतुर्बाहुम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootचतुर् (संख्या-प्रातिपदिक) + बाहु (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुष (four-armed)
उदाराङ्गम्of noble limbs
उदाराङ्गम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootउदार (प्रातिपदिक) + अङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मधारय (noble/large-limbed)
श्रीवत्सधरम्bearing Śrīvatsa
श्रीवत्सधरम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootश्रीवत्स (प्रातिपदिक) + धर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; उपपद-तत्पुरुष (bearing the Śrīvatsa mark)
अव्ययम्imperishable
अव्ययम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअव्यय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
Not specified in the provided excerpt; continues a didactic/iconographic enumeration of forms.
Vishnu (Śrīvatsa-bearing Lord)
Iconographic plurality of the supreme (multiple dhyāna-forms)Sattva as divine qualityŚrīvatsa as Vishnu-lakṣaṇa (identifying mark)Fourfold symbolism (faces/arms/colours)

{ "primaryRasa": "adbhuta", "secondaryRasa": "shanta", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }

FAQs

Śrīvatsa is a classic Vaiṣṇava lakṣaṇa (identifying mark) on the Lord’s chest, strongly signalling Vishnu even when the form is otherwise unusual (e.g., four-faced).

Not necessarily. Purāṇic dhyāna passages can attribute multiple faces/arms to Vishnu to express omnidirectionality and cosmic governance. The explicit Śrīvatsa mark anchors the identification in Vishnu despite shared iconographic motifs.

It frames the form as predominantly sattvic—pure, luminous, and stabilizing—contrasting with rajasic/tamasic modalities and aligning the visualization with liberation-oriented contemplation.