Adhyaya 40

ഈ അധ്യായത്തിൽ സൂതൻ സംവാദരൂപത്തിൽ ധർമ്മ‑കർമ്മോപദേശം വിവരിക്കുന്നു. അഞ്ജന ഭർത്താവിനൊപ്പം ബ്രഹ്മാവിനെയും മറ്റു ദേവന്മാരെയും കാണുന്നു; അവരുടെ സമ്മതത്തോടെ വ്യാസൻ മുഖ്യോപദേശകനാകുന്നു. വ്യാസൻ ‘ലോകഹിത’ വചനങ്ങളിലൂടെ മതംഗ ഋഷിയുടെ മുൻവാക്ക് ബന്ധിപ്പിച്ച്, വെങ്കടപർവതത്തിൽ ഘോരതപസ്സിന് ശേഷം അഞ്ജനയ്ക്ക് പുത്രജന്മം നിശ്ചിതമാണെന്ന് പറയുന്നു. തുടർന്ന് ആകാശഗംഗാ/വെങ്കട തീർത്ഥസമുച്ചയത്തിൽ സ്നാനത്തിനുള്ള കാലനിർണ്ണയം പ്രസ്താവിക്കുന്നു. അഞ്ജനയുടെ ‘പ്രത്യക്ഷദിവസ’ത്തിൽ ഗംഗാദി തീർത്ഥങ്ങൾ അവിടെ ഏകീകരിക്കുന്നു എന്നും, പ്രത്യേകിച്ച് സ്വാമി പുഷ്കരിണിയുടെ അതിപാവനത മഹിമപ്പെടുത്തുന്നു. പൗർണ്ണമി, മോഷ‑പൂഷൻ സംയോഗം, നക്ഷത്രസൂചന എന്നിവയുള്ള പ്രത്യേക പഞ്ചാംഗയോഗത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്താൽ ദീർഘകാലം ഗംഗാതീരത്തിലെ പല തീർത്ഥങ്ങളിൽ സ്നാനം ചെയ്തതിനു തുല്യഫലം ലഭിക്കും എന്ന് പറയുന്നു. അതിനുശേഷം വെങ്കടാദ്രിയിൽ വിധിപൂർവ്വം ദാനത്തിന്റെ പ്രശംസ—അന്നദാനം, വസ്ത്രദാനം ശ്രേഷ്ഠം; പിതാവിനുള്ള ശ്രാദ്ധം പ്രത്യേക ഫലദായകമെന്നും പറയുന്നു. സ്വർണം, ശാലഗ്രാമം, പശു, ഭൂമി, കന്യാദാനം, ജലശാല, എള്ള്, ധാന്യം, സുഗന്ധ‑പുഷ്പങ്ങൾ, കുട‑ചാമരം, താംബൂലം മുതലായ ദാനങ്ങൾ ക്രമമായി സ്വർഗ്ഗഭോഗം, രാജൈശ്വര്യം, ശാസ്ത്രജ്ഞ ബ്രാഹ്മണത്വം, ഒടുവിൽ ചക്രപാണി (വിഷ്ണു) കൃപയാൽ മോക്ഷം എന്നിങ്ങനെ ഫലക്രമം വ്യക്തമാക്കുന്നു. നിത്യ ശ്രവണം‑പാരായണം ചെയ്യുന്നവർ പാപശുദ്ധി നേടി വിഷ്ണുലോകം പ്രാപിക്കുകയും ആ പുണ്യം സന്തതിയിലേക്കും വ്യാപിക്കുകയും ചെയ്യുമെന്ന് ഫലശ്രുതിയോടെ അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു.