Adhyaya 22

അധ്യായത്തിന്റെ തുടക്കത്തിൽ ഋഷിമാർ സൂതനോട് ദാനത്തിന് യോജ്യനായ സത്പാത്രൻ ആര്, ദാനം ഏത് കാലത്തും ഏത് നിബന്ധനകളിലും നൽകണം എന്നും ചോദിക്കുന്നു. സൂതൻ ബ്രാഹ്മണനെ പ്രധാന ദാനപാത്രനായി സ്ഥാപിച്ചാലും, ശീലം‑ആചാരം‑സംയമം ഉള്ളവർക്കേ ദാനം സ്വീകരിക്കാവൂ എന്ന് നിയന്ത്രിക്കുന്നു. വേദ‑ധർമ്മദ്വേഷികൾ, കപടികൾ, ഹിംസകർ, പവിത്രവിദ്യ വിൽക്കുന്നവർ, നിരന്തരം യാചിക്കുന്നവർ മുതലായവർക്കു നൽകിയ ദാനം ‘നിഷ്ഫലം’ ആകുമെന്ന് ദീർഘമായ ഒഴിവാക്കൽ പട്ടിക പറയുന്നു. തുടർന്ന് അഭിവാദനമര്യാദ വിശദീകരിച്ച്—ഏത് സാഹചര്യങ്ങളിൽ ആരോട് നമസ്കാരം ഒഴിവാക്കണം, വിധിയില്ലാത്ത/അവിവേകമായ അഭിവാദനം മുൻപുണ്യം കുറയ്ക്കുമെന്ന് മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്നു. പിന്നീട് ആകാശഗംഗ/വിയദ്ഗംഗ മഹാത്മ്യം നാരദ‑സനത്കുമാര സംവാദത്തിലെ കഥയായി വരുന്നു. പുണ്യശീലൻ എന്ന സദാചാര ബ്രാഹ്മണൻ വർഷംതോറും ശ്രാദ്ധം നടത്തുന്നു; എന്നാൽ തെറ്റായി ‘വന്ധ്യാപതി’യെ ശ്രാദ്ധകർമ്മത്തിന്റെ ഋത്വിക്കായി നിയമിച്ചതിനാൽ അവന്റെ മുഖം കഴുതമുഖമായി മാറുന്നു. അവൻ അഗസ്ത്യനെ സമീപിക്കുമ്പോൾ, അഗസ്ത്യൻ ദോഷം നിർണ്ണയിച്ച് ശ്രാദ്ധ‑നിമന്ത്രണത്തിന് കർശനനിയമങ്ങൾ പറയുന്നു—സന്താനമുള്ള, ശുദ്ധാചാരമുള്ള ഗൃഹസ്ഥബ്രാഹ്മണൻ; അത് ലഭിക്കാത്തപക്ഷം അടുത്ത ബന്ധു, അല്ലെങ്കിൽ സ്വയം തന്നെ കർമ്മം. പ്രായശ്ചിത്തമായി വേങ്കടാചല യാത്ര, ആദ്യം സ്വാമിപുഷ്കരിണിയിൽ സ്നാനം, തുടർന്ന് തീർത്ഥവിധിപ്രകാരം ആകാശഗംഗ/വിയദ്ഗംഗയിൽ സ്നാനം; ശരിയായ സ്നാനത്തോടെ വികാരം ഉടൻ മാറുമെന്ന് പറഞ്ഞ്, സൂതൻ പരമ്പരാപ്രവാഹം വീണ്ടും ഉറപ്പിക്കുന്നു.