Adhyaya 13

സൂതൻ സ്വാമിതീർത്ഥത്തിന്റെ മഹത്വം തുടര്ന്നു വിവരിക്കുമ്പോൾ, സോമവംശീയനായ നന്ദന്റെ പുത്രൻ രാജാവ് ധർമഗുപ്തന്റെ ചരിതം പറയുന്നു. നന്ദൻ രാജഭാരം മകനേൽപ്പിച്ച് വനവാസം സ്വീകരിക്കുന്നു. ധർമഗുപ്തൻ നയം, യജ്ഞങ്ങൾ, ബ്രാഹ്മണദാനങ്ങൾ എന്നിവയാൽ പ്രജകളെ പരിപാലിച്ച് കൊള്ളയും പീഡനവും ഇല്ലാത്ത സാമൂഹ്യക്രമം നിലനിർത്തുന്നു. ഒരു വേട്ടയാത്രയിൽ രാജാവ് ഭയങ്കര വനത്തിൽ രാത്രിയാൽ കുടുങ്ങുന്നു. സായംസന്ധ്യാവന്ദനം ചെയ്ത് ഗായത്രിജപം നടത്തി ഒരു വൃക്ഷത്തിൽ അഭയം തേടുന്നു; സിംഹത്തിൽ നിന്ന് ഓടിയെത്തിയ ഒരു കരടിയും അതേ വൃക്ഷത്തിൽ കയറുന്നു. കരടി രാത്രിജാഗരണ കരാർ നിർദ്ദേശിക്കുന്നു. സിംഹം വിശ്വാസഘാതത്തിലേക്ക് പ്രേരിപ്പിച്ചാലും, കരടി ‘വിശ്വാസഘാതം’ മറ്റു പാപങ്ങളേക്കാൾ ഭീകരമാണെന്ന് ധർമ്മോപദേശം നൽകുന്നു. പിന്നീട് രാജാവ് ഉറങ്ങിക്കിടന്ന കരടിയെ താഴെ വീഴ്ത്തുന്നു; അത് രൂപാന്തരം പ്രാപിച്ച് ധ്യാനകാഷ്ഠൻ എന്ന മുനിയായി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു രാജാവിന് ഉന്മാദശാപം നൽകുന്നു. മുനി സിംഹം യഥാർത്ഥത്തിൽ ഭദ്രനാമൻ എന്ന യക്ഷൻ—കുബേരന്റെ മുൻ മന്ത്രി—ഗൗതമശാപം മൂലം സിംഹരൂപം ധരിച്ചതാണെന്ന് പറയുന്നു; ധ്യാനകാഷ്ഠനുമായുള്ള സംവാദത്തിലൂടെ അവൻ ശാപമുക്തനായി അലകയിലേക്ക് മടങ്ങുന്നു. മന്ത്രിമാർ രാജാവിന്റെ ഉന്മാദാവസ്ഥ നന്ദനോട് അറിയിക്കുന്നു. നന്ദൻ ജൈമിനി മുനിയെ സമീപിക്കുന്നു. ജൈമിനി വെങ്കടപർവതത്തിൽ സുവർണമുഖരിക്കരികെയുള്ള സ്വാമിപുഷ്കരിണിയിൽ സ്നാനം ചെയ്യിച്ചാൽ ഉടൻ ഉന്മാദം മാറുമെന്ന് നിർദ്ദേശിക്കുന്നു; സ്നാനമാത്രത്തിൽ രോഗം ശമിക്കുന്നു. പിതാവും പുത്രനും വെങ്കടേശ/ശ്രീനിവാസനെ ആരാധിച്ച് ദാനങ്ങൾ നൽകി ധർമ്മത്തോടെ രാജ്യം ഭരിക്കുന്നു. അവസാനം ഫലശ്രുതി—സ്വാമിപുഷ്കരിണിയിൽ മുങ്ങൽ ഉന്മാദം, അപസ്മാരസദൃശ രോഗങ്ങൾ, ദുഷ്ടഗ്രഹപീഡകൾ എന്നിവ നീക്കും; ഏതു ജലത്തിലും സ്നാനത്തിന് മുമ്പ് “സ്വാമിതീർത്ഥം” മൂന്നു പ്രാവശ്യം ഉച്ചരിച്ചാൽ ബ്രഹ്മലോകപ്രാപ്തി; ഈ കഥ ശ്രവണമാത്രവും മഹാപാപനാശകമാണെന്ന് പറയുന്നു.