Adhyaya 12

ഈ അധ്യായത്തിൽ ഋഷിമാർ സൂതനോട് ചോദിക്കുന്നു—ശ്രീ സ്വാമി പുഷ്കരിണി/സ്വാമി-തീർത്ഥത്തിന്റെ മഹിമ എന്താണ്, സ്മരണ മാത്രം കൊണ്ടും മോക്ഷം ലഭിക്കും എന്നു പറയുന്നതെങ്ങനെ? സൂതൻ മറുപടി പറയുന്നു: ഈ തീർത്ഥത്തെ സ്തുതിക്കുന്നവർ, കഥ പറയുകയും കേൾക്കുകയും ചെയ്യുന്നവർ, അല്ലെങ്കിൽ ഇവിടെ സ്നാനം ചെയ്യുന്നവർ—പേരോടെ പറഞ്ഞിരിക്കുന്ന ഇരുപത്തിയെട്ട് നരകങ്ങളിൽ ഒന്നിലും പതിക്കുകയില്ല. തുടർന്ന് നരകങ്ങളുടെ പേരുകൾ ക്രമമായി വിവരിച്ച്, ചില അധർമ്മങ്ങളെ പ്രത്യേക ശിക്ഷാസ്ഥാനങ്ങളുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു—പരധനം/പരബന്ധം അപഹരിക്കൽ, മാതാപിതാക്കളോടും പണ്ഡിതരോടും ദ്വേഷം, വൈദിക മാർഗലംഘനം, ജീവികൾക്ക് ഹാനി, കാമദോഷം, പാഖണ്ഡമതങ്ങളാൽ ധർമ്മവിഘ്നം, അശുചി ആചാരം, മൃഗഹിംസ, കർമകാണ്ഡത്തിലെ കപടത തുടങ്ങിയവ. ഓരോ ഉദാഹരണത്തിനും ശേഷം ‘സ്വാമി-തീർത്ഥസ്നാനത്തോടെ ആ പതനം ഉണ്ടാകില്ല’ എന്ന ഉറപ്പ് ആവർത്തിക്കുന്നു. അവസാനത്തിൽ ഫലശ്രുതി: ഈ സ്നാനം മഹായജ്ഞ-മഹാദാനങ്ങളോടു തുല്യഫലം നൽകുന്നു; ഗുരുപാപങ്ങൾക്കും തൽക്ഷണം ശുദ്ധി വരുത്തുന്നു; ജ്ഞാനം, വൈരാഗ്യം, മനസ്സിന്റെ പ്രസാദം തുടങ്ങിയ ഗുണങ്ങൾ ഉദിപ്പിക്കുന്നു. ഇതിനെ അതിശയോക്തി എന്നു കരുതി നിന്ദിക്കരുത്—അവിശ്വാസം ആത്മീയ അപകടമാണെന്ന് മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്നു. ദർശനം, സ്പർശം, സ്തുതി, നമസ്കാരം, സ്നാനം—ഇവയൊക്കെയും മരണഭയം അകറ്റി ഭുക്തി–മുക്തി നൽകുന്ന സമഗ്ര മാർഗങ്ങളായി തീർത്ഥത്തെ ഉയർത്തിപ്പറയുന്നു.