Adhyaya 1

അധ്യായം 1 നൈമിഷാരണ്യത്തിൽ ആരംഭിക്കുന്നു. ശൗനകാദി ഋഷിമാർ ലോകരക്ഷാർത്ഥം പന്ത്രണ്ടുവർഷ സത്രയാഗം നടത്തുകയും, പൗരാണികനായ സൂത ഉഗ്രശ്രവസിനോട് സ്കന്ദപുരാണം വിവരണം ചെയ്യാൻ അപേക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. സൂതൻ വ്യാസനോട് മുൻപ് ഉന്നയിച്ച ചോദ്യം ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു; വ്യാസൻ ഒരു പുരാതന സംഭവമെന്ന നിലയിൽ പറയുന്നു—നാരദൻ സുമേരുവിൽ കയറി, വിശ്വ-പിപ്പല വൃക്ഷത്തിന്റെ കീഴിലെ ദിവ്യ മണ്ടപം കാണുകയും, പദ്മാസനത്തിൽ വിരാജിക്കുന്ന, ഋഷി-ദേവഗണങ്ങൾ സേവിക്കുന്ന, വരാഹമുഖ പുരുഷോത്തമനെ ദർശിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അവിടെ ധരണി (ഭൂദേവി) സഖികളോടൊപ്പം അർപ്പണങ്ങൾ കൊണ്ടുവന്ന് വരാഹന്റെ ആലിംഗനം പ്രാപിക്കുന്നു; തനിക്കാധാരമായ പ്രധാന പർവതങ്ങളെക്കുറിച്ച് ചോദിക്കുന്നു. വരാഹൻ പല പർവതശ്രേണികളും പറഞ്ഞ ശേഷം ദക്ഷിണദേശത്തിലെ പുണ്യഭൂമിയുടെ മഹത്വം പ്രത്യേകമായി വെളിപ്പെടുത്തുന്നു—നാരായണാദ്രി/ശ്രീവേങ്കടാചലം, സുവർണമുഖരി, കമലാക്ഷ സരോവർ, ദേവാലയപരിസരം എന്നിവയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. തുടർന്ന് തീർത്ഥങ്ങളുടെ ശ്രേഷ്ഠത നിർണ്ണയിച്ച് സ്വാമിപുഷ്കരിണിയെ പരമോന്നതമെന്ന് പ്രഖ്യാപിക്കുകയും, അതിൽ അനേകം തീർത്ഥങ്ങൾ (പരമ്പരയിൽ ‘അറുപത്താറ് കോടി’) ഉള്ളതായി പറയുകയും, ആറു പ്രധാന തീർത്ഥങ്ങളെ നിർദ്ദേശിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. കുമാരധാരിക, തുമ്പ, ആകാശഗംഗ, പാണ്ഡവ, പാപനാശന, ദേവതീർത്ഥം എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിശ്ചിത സമയങ്ങളിൽ സ്നാനം ചെയ്താൽ ലഭിക്കുന്ന ഫലങ്ങൾ വിവരിക്കുന്നു. അവസാനം ധരണിയുടെ വരാഹസ്തുതി, വരാഹൻ ധരണിയോടൊപ്പം വൃഷഭാചല/ശേഷാചലത്തിലേക്ക് ഗമിക്കുന്നത്, ഭക്തിയോടെ പാരായണം ചെയ്യുകയോ ശ്രവിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നവർക്ക് പ്രതിഷ്ഠയും ഇഷ്ടഫലവും നൽകുന്ന ഫലശ്രുതിയും ചേർന്ന് അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു.