Adhyaya 4

ഈ അധ്യായം രണ്ട് ബന്ധിത ഘട്ടങ്ങളായി വിരിയുന്നു. ആദ്യം നാരദൻ ഉപദേശം കേട്ട് തൃപ്തനായിട്ടും, ഭഗവാന്റെ മുൻ/പരമ രൂപം ദർശിക്കണമെന്ന ആഗ്രഹം പറയുന്നു. നാരായണൻ—ആ രൂപം ദാനം, യജ്ഞം, വൈദികകർമ്മങ്ങൾ അല്ലെങ്കിൽ വെറും തപസ്സു കൊണ്ടു മാത്രം ലഭ്യമല്ല; അനന്യഭക്തർക്കു മാത്രമേ അത് ദൃശ്യമാകൂ എന്നു വ്യക്തമാക്കുന്നു. അനന്യഭക്തി, ജ്ഞാനം, വൈരാഗ്യം, സ്വധർമ്മനിഷ്ഠ എന്നിവകൊണ്ട് നാരദൻ യോഗ്യനാണെന്ന് അംഗീകരിച്ച്, ‘ശ്വേതദ്വീപം’ എന്ന അന്തർലീന ശ്വേതദ്വീപത്തിലേക്ക് പോകാൻ ഉപദേശിക്കുന്നു. തുടർന്ന് സ്കന്ദൻ നാരദന്റെ യോഗഗമനവും ക്ഷീരസമുദ്രത്തിന്റെ വടക്കുള്ള ദീപ്തിമയ ശ്വേതദ്വീപത്തിന്റെ വിവരണവും നൽകുന്നു—ശുഭവൃക്ഷങ്ങൾ, ഉദ്യാനങ്ങൾ, നദികൾ, താമരകൾ, പക്ഷികൾ, മൃഗങ്ങൾ എന്നിവകൊണ്ട് സമൃദ്ധം. അവിടെയുള്ളവർ മുക്തർ, പാപരഹിതർ, സുഗന്ധമുള്ളവർ, നിത്യയൗവനമുള്ളവർ, ശുഭലക്ഷണചിഹ്നിതർ; ചിലപ്പോൾ ദ്വിഭുജർ, ചിലപ്പോൾ ചതുര്ഭുജർ; ഷഡൂർമി-രഹിതരും കാലഭയാതീതരുമാണ്. സാവർണി ചോദിക്കുന്നു—ഇത്തരക്കാർ എങ്ങനെ ഉണ്ടാകുന്നു, അവരുടെ സ്ഥിതി എന്ത്? സ്കന്ദൻ പറയുന്നു: അവർ ‘അക്ഷര’ പുരുഷന്മാർ; മുൻകല്പങ്ങളിൽ ഏകാഗ്ര വാസുദേവസേവയാൽ ബ്രഹ്മഭാവം നേടിയവർ, കാല-മായകളിൽ നിന്ന് സ്വതന്ത്രർ, പ്രളയത്തിൽ അക്ഷരധാമത്തിലേക്ക് മടങ്ങുന്നവർ. മായയാൽ ‘ക്ഷര’മായി ജനിക്കുന്നവരും അഹിംസ, തപസ്, സ്വധർമ്മപാലനം, വൈരാഗ്യം, ജ്ഞാനം, വാസുദേവമഹിമാബോധം, നിരന്തരഭക്തി, മഹത്സംഗം, മോക്ഷ-സിദ്ധികളോടും അനാസക്തി, ഹരിയുടെ ജന്മ-കർമ്മങ്ങളുടെ പരസ്പര ശ്രവണം-കീർത്തനം എന്നിവയിലൂടെ അതേ നില പ്രാപിക്കാം. അവസാനം മനുഷ്യർക്കും ആ പദം ലഭ്യമാകുന്നതു കാണിക്കുന്ന വിപുലമായ പുരാണകഥ വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നു.