Adhyaya 31

അധ്യായം 31-ൽ സ്കന്ദൻ വാസുദേവന്റെ മഹിമയും ധർമ്മോപദേശവും വിശദീകരിച്ച് പറഞ്ഞത് കേട്ട നാരദന്റെ എല്ലാ സംശയങ്ങളും നശിക്കുന്നു. അദ്ദേഹം തപസ്സിൽ തുടർന്നുനിൽക്കാനും, പ്രതിദിനം യഥാകാലം ജ്ഞാനശ്രവണം നടത്താനും പ്രതിജ്ഞ ചെയ്യുന്നു. സ്കന്ദൻ പറയുന്നു—നാരദൻ ആയിരം ദിവ്യവർഷങ്ങൾ തപസ്സിൽ സ്ഥിരനായി ഹരിയുടെ ഉപദേശം സമയോചിതമായി കേട്ടുകൊണ്ട് ആത്മീയ ‘പക്വത’ കൈവരിക്കുന്നു; അഖിലാത്മനായ ശ്രീകൃഷ്ണനോടുള്ള സ്നേഹം കൂടുതൽ ദൃഢമാകുന്നു. പരമഭക്തിയിൽ സ്ഥാപിതനായ സിദ്ധയോഗിയായി നാരദനെ തിരിച്ചറിഞ്ഞ നാരായണൻ, ലോകഹിതാർത്ഥം സഞ്ചരിച്ചു സർവത്ര ‘ഏകാന്തധർമ്മം’ പ്രചരിപ്പിക്കുവാൻ ആജ്ഞാപിക്കുന്നു. തുടർന്ന് നാരദൻ വിപുലമായ സ്തുതി അർപ്പിക്കുന്നു—നാരായണൻ/വാസുദേവൻ ജഗന്നിവാസൻ, യോഗേശ്വരൻ, സാക്ഷി, ഗുണാതീതൻ, കർത്തൃത്വാതീതൻ, ഭയവും സംസാരവും നിന്നു രക്ഷിക്കുന്ന കരുണാമയ ശരണദാതാവ് എന്നിങ്ങനെ വർണ്ണിക്കുന്നു. ദേഹം-ബന്ധു-ധനം എന്നിവയിലേക്കുള്ള ആസക്തി മോഹമാണെന്ന് കാണിച്ച്, മരണസമയത്തിലും ഭഗവത്സ്മരണം മോക്ഷദായകമാണെന്ന് പ്രസ്താവിച്ച്, അവസാനം ഏകാന്താശ്രയവും കൃതജ്ഞതയും എന്ന ധർമ്മം സ്ഥാപിക്കുന്നു.