Adhyaya 3

അധ്യായം 3 നാരദന്റെ സ്തുതിയും ചോദ്യംവുമോടെ തത്ത്വസംവാദം ആരംഭിക്കുന്നു—വേദ‑പുരാണങ്ങൾ വാസുദേവനെ നിത്യ സ്രഷ്ടാവും നിയന്താവുമായി പാടുന്നു; എല്ലാ വർണ്ണാശ്രമങ്ങളും പല രൂപങ്ങളിൽ അദ്ദേഹത്തെ ആരാധിക്കുന്നു; എന്നാൽ വാസുദേവൻ തന്നെ പിതാവായോ ദേവനായോ ആരെയാണ് ഉപാസിക്കുന്നത്? ശ്രീനാരായണൻ ഇത് സൂക്ഷ്മമായ ഉപദേശം ആണെന്ന് പറഞ്ഞു, ഉപനിഷദ്‑ഭാവത്തിൽ പരബ്രഹ്മത്തെ ‘സത്യ‑ജ്ഞാന‑അനന്തം’, ത്രിഗുണാതീതം എന്ന് നിർണ്ണയിച്ച്, അതേ ദിവ്യപുരുഷൻ മഹാപുരുഷൻ/വാസുദേവൻ/നാരായണൻ/വിഷ്ണു/കൃഷ്ണൻ എന്ന നാമരൂപങ്ങളിൽ ഒരേയൊരു പരമസത്ത്വമാണെന്ന് വെളിപ്പെടുത്തുന്നു। ലോകമര്യാദയായി ദൈവ‑പിതൃകർമ്മങ്ങൾ നിർബന്ധമായി ചെയ്യണം; എന്നാൽ അവയുടെ അന്തിമ സമർപ്പണവും ലക്ഷ്യവും സർവാത്മനായ ആ ഏക പ്രഭുവിലേക്കാണ് എന്ന് അദ്ദേഹം പറയുന്നു. തുടർന്ന് വൈദികകർമ്മം പ്രവൃത്തി‑നിവൃത്തി എന്നിങ്ങനെ രണ്ടായി വർഗ്ഗീകരിക്കുന്നു. പ്രവൃത്തിയിൽ വിവാഹം, ധാർമ്മിക ധനാർജനം, കാമ്യയജ്ഞങ്ങൾ, ജനഹിത പ്രവർത്തികൾ മുതലായവ; ഫലം സ്വർഗാദി പരിമിതം, പുണ്യക്ഷയത്തോടെ വീണ്ടും ഭൂമിയിലേക്കുള്ള മടങ്ങിവരവ്. നിവൃത്തിയിൽ സന്ന്യാസം, സംയമം, തപസ്, ബ്രഹ്മ‑യോഗ‑ജ്ഞാന‑ജപ യജ്ഞങ്ങൾ; ഇതിലൂടെ ത്രിലോകാതീത ലോകങ്ങൾ ലഭിച്ചാലും പ്രളയത്തിൽ അവയും ലയിക്കുന്നു। നിർണ്ണായക സിദ്ധാന്തം—ഗുണാധീനമായ കർമ്മവും ‘വിഷ്ണു‑സംബന്ധ’മായി, ഭഗവാനെ അർപ്പിച്ച് ചെയ്താൽ, അത് നിർഗുണമായി അക്ഷയഫലം നൽകുകയും അവസാനം ഭഗവദ്ധാമം പ്രാപിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. പ്രവൃത്തിയുടെ ഉദാഹരണങ്ങൾ പ്രജാപതികൾ, ദേവന്മാർ, ഋഷിമാർ; നിവൃത്തിയുടെ ഉദാഹരണങ്ങൾ സനകാദികളും നൈഷ്ഠിക മുനികളും—എല്ലാവരും തങ്ങളുടെ മാർഗ്ഗത്തിൽ അതേ ഏക പ്രഭുവിനെ ആരാധിക്കുന്നു. അവസാനം ഭഗവാന്റെ സൗലഭ്യം ഊന്നുന്നു—ഭക്തിയോടെ ചെയ്ത ചെറിയ പ്രവർത്തിയും മഹത്തായ സ്ഥിരഫലം നൽകുന്നു; ഏകാന്തഭക്തർ ദിവ്യസേവയിൽ പ്രവേശിക്കുന്നു, അവനോടുള്ള സത്യബന്ധം സംസാരം തടഞ്ഞ് കർമ്മയോഗ‑ജ്ഞാനയോഗങ്ങളിൽ വിജയത്തിന് ആധാരമാകുന്നു।