Adhyaya 26

അധ്യായം 26-ൽ സ്കന്ദൻ പറയുന്നു: ഏകാന്തികധർമ്മത്തിന്റെ വിവരണം കേട്ട ശേഷം നാരദൻ വീണ്ടും ചോദിക്കുന്നു—ആത്മസിദ്ധിയിലേക്കു നയിക്കുന്ന പ്രായോഗിക ശാസനം (ക്രിയായോഗം) എന്ത്? നാരായണൻ ക്രിയായോഗം പ്രത്യേകിച്ച് വാസുദേവന്റെ പൂജാവിധിയാണെന്ന് വ്യക്തമാക്കുന്നു; വേദം, തന്ത്രം, പുരാണം എന്നിവയിൽ ഇതിന് വ്യാപകമായ പ്രമാണമുണ്ടെന്നും ഭക്തരുടെ ശേഷിയും രുചിയും അനുസരിച്ച് വിധിയിൽ വ്യത്യാസം വരാമെന്നും പറയുന്നു. തുടർന്ന് വൈഷ്ണവദീക്ഷയ്ക്ക് വർണാശ്രമാനുസൃത യോഗ്യത, മൂലമന്ത്രപ്രയോഗം (ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ ഷഡക്ഷരമന്ത്രം), കൂടാതെ കപടമില്ലാത്ത ശ്രദ്ധാഭക്തിയോടെ സ്വന്തം സാമൂഹ്യ-ധാർമ്മിക കർത്തവ്യങ്ങൾ പാലിക്കേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകതയും ഉപദേശിക്കുന്നു. ഗുരുതെരഞ്ഞെടുപ്പിന്റെ ലക്ഷണങ്ങൾ, തുളസിമാല, ഗോപീചന്ദനത്തോടെ ഊർദ്ധ്വപുണ്ഡ്രധാരണം, നിത്യാരാധനക്രമം—പ്രഭാതോത്ഥാനം, കേശവധ്യാനം, ശൗചസ്നാനം, സന്ധ്യാ/ഹോമം/ജപം, ശുദ്ധ ഉപചാരങ്ങളുടെ സൂക്ഷ്മ സമാഹരണം—എന്നിവ വിശദീകരിക്കുന്നു. വാസുദേവ/കൃഷ്ണ വിഗ്രഹങ്ങളുടെ ദ്രവ്യം, വർണം, ദ്വിഭുജമോ ചതുര്ഭുജമോ ആയ രൂപങ്ങൾ, വേണു, ചക്രം, ശംഖം, ഗദ, പദ്മം തുടങ്ങിയ ചിഹ്നങ്ങൾ, ശ്രീ (ലക്ഷ്മി) അല്ലെങ്കിൽ രാധയുടെ സ്ഥാനനിർണ്ണയം എന്നിവയും പറയുന്നു. അചല-ചല വിഗ്രഹഭേദം പ്രകാരം ആവാഹന-വിസർജനനിയമങ്ങളും ചില വിഗ്രഹങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യുമ്പോൾ വേണ്ട ജാഗ്രതകളും നിർദ്ദേശിക്കുന്നു. അവസാനം ഭക്തിയും വിശ്വാസവും നിർണായകമാണെന്ന് ഊന്നുന്നു—ഹൃദയപൂർവ്വം അർപ്പിച്ച ലളിതജലവും അന്തര്യാമിയായ പ്രഭുവിനെ പ്രസാദിപ്പിക്കും; വിശ്വാസമില്ലാത്ത വൈഭവദാനങ്ങൾ ഫലം തരില്ല; അതിനാൽ ഭക്തഹിതാർത്ഥം കൃഷ്ണന്റെ നിത്യാർചന ശുപാർശ ചെയ്യുന്നു.