Adhyaya 22

ഈ അധ്യായത്തിൽ നാരായണൻ നാരദനോട് വൈഷ്ണവ ഗൃഹസ്ഥജീവിതത്തെ ക്രമബദ്ധമായി ഉപദേശിക്കുന്നു; എല്ലാ കര്‍ത്തവ്യങ്ങളും കൃഷ്ണൻ/വാസുദേവനോടുള്ള സമർപ്പണഭാവത്തിൽ ആകണമെന്ന് വ്യക്തമാക്കുന്നു. സ്നാതകൻ ഗൃഹത്തിലേക്ക് മടങ്ങി ഗുരുദക്ഷിണ അർപ്പിക്കുകയും, ശാസ്ത്രസമ്മതവും സമൂഹം അംഗീകരിക്കുന്നതുമായ വിവാഹത്തിലൂടെ ഗൃഹസ്ഥാശ്രമത്തിൽ പ്രവേശിക്കുകയും ചെയ്യുന്നതാണ് ആദ്യം പറയുന്നത്. തുടർന്ന് നിത്യകർമ്മങ്ങൾ—സ്നാനം, സന്ധ്യാവന്ദനം, ജപം, ഹോമം, സ്വാധ്യായം, വിഷ്ണുപൂജ, തർപ്പണം, വൈശ്വദേവം, അതിഥിസത്കാരം—എന്നിവ നിർദ്ദേശിക്കുന്നു. അഹിംസ, മദ്യാദി മയക്കുപദാർത്ഥങ്ങളും ചൂതാട്ടവും ഒഴിവാക്കൽ, വാക്കിലും പെരുമാറ്റത്തിലും സംയമം, സാധു-ഭാഗവതസംഗം തേടൽ, ചൂഷണപരമോ അസ്ഥിരത സൃഷ്ടിക്കുന്നതുമായ കൂട്ടുകെട്ടുകൾ ഒഴിവാക്കൽ—ഇവ നൈതിക-സാമൂഹിക നിയമങ്ങളായി വരുന്നു. ശുദ്ധിയും ആചാരസാവധാനതയും സംബന്ധിച്ച് ശ്രാദ്ധനിയമങ്ങൾ (പരിമിത ക്ഷണിതാക്കൾ, ശാകാഹാര നിവേദ്യം, അഹിംസയ്ക്ക് പ്രാധാന്യം) കൂടാതെ ദേശ–കാല–പാത്ര പരിഗണനയും വിശദമാക്കുന്നു. തീർത്ഥങ്ങൾ, നദികൾ, പുണ്യകാലങ്ങൾ—അയനം, വിഷുവം, ഗ്രഹണം, ഏകാദശി/ദ്വാദശി, മന്വാദി/യുഗാദി, അമാവാസി, പൗർണ്ണമി, അഷ്ടക, ജന്മനക്ഷത്രം, ഉത്സവദിനങ്ങൾ—എന്നിവ പട്ടികപ്പെടുത്തുന്നു. ‘സത്പാത്രം’ എന്നത് വിഷ്ണുവിന്റെ ഭാവസന്നിധി കൽപ്പിക്കപ്പെടുന്ന ഭക്തനാണ്; ക്ഷേത്രനിർമ്മാണം, ജലാശയങ്ങൾ, ഉദ്യാനങ്ങൾ, അന്നദാനം മുതലായ പൊതുഹിത വൈഷ്ണവ പ്രവർത്തികൾ പ്രശംസിക്കുന്നു. അവസാനം സ്ത്രീധർമ്മം സംക്ഷിപ്തമായി—പതിവ്രതാദർശം, വിധവയുടെ ഭക്തിനിഷ്ഠ, അപകടകരമായ ഏകാന്തസാഹചര്യങ്ങൾ ഒഴിവാക്കൽ—ഗൃഹസ്ഥനിയമങ്ങളുടെ ചട്ടക്കൂടിനുള്ളിലെ നൈതിക മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശമായി അവതരിപ്പിക്കുന്നു.