Adhyaya 2

ഈ അധ്യായം ദിവ്യാധികാരമുള്ള വെളിപ്പെടുത്തലായി ആരംഭിക്കുന്നു. സ്കന്ദൻ പറയുന്നു—ഈ ചോദ്യം അതിഗൂഢമാണ്; വെറും തർക്കം കൊണ്ട് തീരുമാനിക്കാനാവില്ല, വാസുദേവന്റെ കൃപയാൽ മാത്രമേ ഇത് വചനമാകൂ. തുടർന്ന് ഭാരതയുദ്ധത്തിനു ശേഷം യുദ്ധിഷ്ഠിരൻ അച്യുതധ്യാനത്തിൽ ലീനനായ ഭീഷ്മനോട് ചോദിക്കുന്നു—നാലു പുരുഷാർത്ഥസിദ്ധിക്കായി എല്ലാ വർണ്ണാശ്രമക്കാരും ഏത് ദേവനെ ആരാധിക്കണം, അല്പകാലത്തിൽ നിർവിഘ്ന വിജയം എങ്ങനെ, അല്പപുണ്യത്താൽ പോലും മഹത്തായ പദം എങ്ങനെ ലഭിക്കും. കൃഷ്ണന്റെ പ്രേരണയാൽ ഭീഷ്മൻ “ശ്രീ-വാസുദേവ-മാഹാത്മ്യം” ഉപദേശിക്കുന്നു; നാരദൻ അത് കുരുക്ഷേത്രം, കൈലാസം എന്നിവ വഴി പരമ്പരയിൽ സ്ഥാപിക്കുന്നു. സിദ്ധാന്തം—വാസുദേവൻ/കൃഷ്ണൻ തന്നെയാണ് പരബ്രഹ്മം; നിഷ്കാമനും സകാമനും ഒരുപോലെ ആരാധ്യൻ, സ്വധർമ്മത്തിൽ നിലകൊണ്ടുകൊണ്ടും ഭക്തിയാൽ എല്ലാവർക്കും അവനെ പ്രസാദിപ്പിക്കാം. വൈദിക, പിതൃ, ലൗകിക കർമങ്ങൾ കൃഷ്ണബന്ധമില്ലാതെ ചെയ്താൽ അവ ക്ഷയശീലവും പരിമിതഫലവും ദോഷ-വിഘ്നബാധിതവുമാണ്; എന്നാൽ കൃഷ്ണപ്രീതിക്കായി ചെയ്താൽ ഫലത്തിൽ ‘നിർഗുണ’ സ്വഭാവം കൈവരിച്ചു മഹത്തും അക്ഷയവുമായ ഫലം നൽകും, ഭഗവദ്ശക്തി വിഘ്നങ്ങളെ ശമിപ്പിക്കും. അവസാനം ഒരു ഇതിഹാസസൂചന—നാരദൻ ബദരീആശ്രമത്തിൽ നര-നാരായണരെ സന്ദർശിച്ച് അവരുടെ നിത്യകർമ്മങ്ങളുടെ കൃത്യത കണ്ടു ചോദ്യം ഉന്നയിക്കുന്നത്; തുടർസംഭാഷണത്തിന് ഇതാണ് പീഠിക.