Adhyaya 19

സ്കന്ദൻ, നാരദൻ പ്രാചീന തപസ്വി ദ്വയം ആയ നര-നാരായണരെ കണ്ടുമുട്ടിയ കഥ വിവരിക്കുന്നു. അവർ ശ്രീവത്സചിഹ്നം, പദ്മ-ചക്രലക്ഷണങ്ങൾ, ജടാധാരിത്വം എന്നിവയോടെ അപൂർവ തേജസ്സിൽ ദീപ്തരാണ്. നാരദൻ വിനയത്തോടെ സമീപിച്ച് പ്രദക്ഷിണം ചെയ്ത് സാഷ്ടാംഗ നമസ്കാരം ചെയ്യുന്നു; ഇരുവരും പ്രാതഃകർമ്മങ്ങൾ പൂർത്തിയാക്കി പാദ്യ-അർഘ്യാദികളാൽ അതിഥിസത്കാരം നടത്തി ആസനം നൽകുന്നു—ശാസ്ത്രോചിതമായ അതിഥിധർമ്മത്തിന്റെയും ശീലാചാരത്തിന്റെയും മാതൃകയായി. തുടർന്ന് നാരായണൻ ബ്രഹ്മലോകത്തിലെ പരമാത്മദർശനത്തെക്കുറിച്ച് ചോദിക്കുന്നു. നാരദൻ അക്ഷരധാമത്തിൽ വാസുദേവദർശനം ദൈവകൃപയാൽ മാത്രമേ ലഭിച്ചതുള്ളൂ എന്നും, അവരുടെ സേവയ്ക്കായി തന്നെ അയച്ചതാണെന്നും പറയുന്നു. നാരായണൻ അത്തരം ദർശനം അത്യന്തം ദുർലഭമാണെന്ന് വ്യക്തമാക്കി, ഏകാന്തഭക്തിയാൽ മാത്രമേ സർവകാരണമാകുന്ന പ്രഭുവിനെ പ്രാപിക്കാനാകൂ എന്നും ഉപദേശിക്കുന്നു—അവൻ ഗുണാതീതൻ, നിത്യശുദ്ധൻ, രൂപ-വർണ്ണ-വയസ്-സ്ഥിതി തുടങ്ങിയ ഭൗതിക വിഭാഗങ്ങൾക്കതീതൻ. അവസാനം നാരദൻ ധർമ്മയുക്തമായ ഏകാഗ്ര തപസ് ചെയ്യണമെന്ന് നിർദ്ദേശിക്കുന്നു—തപസ്സിലൂടെ ശുദ്ധി ലഭിച്ച് പ്രഭുവിന്റെ മഹിമ കൂടുതൽ പൂർണ്ണമായി ഗ്രഹിക്കാം. തപസ്സാണ് സിദ്ധിയുടെ ഹൃദയം; തീവ്രതപസ്സില്ലാതെ ഭഗവാൻ ‘വശൻ’ ആകുകയില്ല. സ്കന്ദൻ, നാരദൻ സന്തോഷത്തോടെ തപശ്ചര്യയ്ക്ക് സംकल्पം ചെയ്തതായി സമാപിപ്പിക്കുന്നു.