Adhyaya 18

ഈ അധ്യായത്തിൽ സ്കന്ദൻ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുന്ന ഗൂഢമായ തത്ത്വോപദേശം വരുന്നു. ഭഗവാൻ നാരദനോട്—ലഭിക്കുന്ന ദർശനം നിത്യ-ഏകാന്തിക ഭക്തി, വിനയം, അഹങ്കാരരാഹിത്യം എന്നിവയിൽ നിന്നാണ്; അതിന് പിന്തുണയായി അഹിംസ, ബ്രഹ്മചര്യം, സ്വധർമ്മപാലനം, വൈരാഗ്യം, ആത്മജ്ഞാനം, സത്സംഗം, അഷ്ടാംഗയോഗം, ഇന്ദ്രിയനിഗ്രഹം എന്നിവ ആവശ്യമാണ് എന്ന് ഉപദേശിക്കുന്നു. വാസുദേവൻ തന്റെ സ്വരൂപം പല നിലകളിൽ വെളിപ്പെടുത്തുന്നു—കർമഫലദാതാവായും അന്തര്യാമിയായും; വൈകുണ്ഠത്തിൽ ലക്ഷ്മിയോടുകൂടിയ ചതുര്ഭുജപ്രഭുവായി പരിഷദുകളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടവനായി; ശ്വേതദ്വീപഭക്തർക്കു കാലാകാലങ്ങളിൽ ദർശനം നൽകുന്നവനായി. തുടർന്ന് അവതാരതത്ത്വത്തിന്റെ കാലക്രമം വിശദമാകുന്നു—ബ്രഹ്മാവിന്റെ സൃഷ്ടി, ലോകഭരണത്തിനുള്ള ശക്തിപ്രദാനം, വരാനിരിക്കുന്ന അവതാരങ്ങൾ: വരാഹ, മത്സ്യ, കൂർമ, നരസിംഹ, വാമന, കപില, ദത്താത്രേയ, ഋഷഭ, പരശുരാമ, രാമ, രാധാ-രുക്മിണീസഹിത കൃഷ്ണ, വ്യാസ, അധർമശക്തികളെ മോഹിപ്പിക്കുന്ന തന്ത്രമായി ബുദ്ധ, കലിയിൽ ധർമ്മസ്ഥാപനത്തിനായുള്ള ഒരു ജന്മം, ഒടുവിൽ കല്കി. വേദാധിഷ്ഠിത ധർമ്മം ക്ഷയിക്കുമ്പോഴൊക്കെയും താൻ വീണ്ടും അവതരിക്കുമെന്ന് ഭഗവാൻ പ്രതിജ്ഞ ചെയ്യുന്നു. വരമായി നാരദൻ നിരന്തരം ഭഗവദ്ഗുണഗാനത്തിനുള്ള ഉത്സാഹം അപേക്ഷിക്കുന്നു; ഭഗവാൻ വീണ നൽകി ബദരിയിൽ പോയി ആരാധിക്കണമെന്ന് നിർദ്ദേശിക്കുകയും, സത്സംഗവും ശരണാഗതിയും ബന്ധമോചനത്തിന് നിർണായക മാർഗങ്ങളാണെന്ന് ഊന്നിപ്പറയുകയും ചെയ്യുന്നു. അവസാനം നാരദൻ ശ്വേതദ്വീപം കടന്ന് മേരു-ഗന്ധമാദനം വഴി വിശാലമായ ബദരീപ്രദേശത്തേക്ക് ഭക്തിയാത്ര തുടരുന്നു.