Adhyaya 5

ഈ അധ്യായത്തിൽ ബ്രഹ്മാവ് ഭഗവാനോട് ചോദിക്കുന്നു—മാർഗശീർഷ മാസത്തിൽ ഹരിയെ പഞ്ചാമൃതങ്ങളാൽ, പ്രത്യേകിച്ച് ശംഖത്തിൽ ധരിച്ച ജലത്താൽ (ശംഖോദകം) സ്നാനം ചെയ്യിച്ചാൽ എന്ത് ഫലം? ഭഗവാൻ മറുപടിയായി പാൽ, തൈര്, നെയ്യ്, തേൻ, പഞ്ചസാര, സുഗന്ധപുഷ്പജലം എന്നിവയുടെ ക്രമാനുഗത മഹിമയും, മംഗളം, പോഷണം, ദുര്ഭാഗ്യനാശം, ദിവ്യലോകപ്രാപ്തി തുടങ്ങിയ വ്യത്യസ്ത ഫലങ്ങളും വിശദീകരിക്കുന്നു। തുടർന്ന് കാലവിശേഷം നിർദ്ദേശിക്കുന്നു—മാർഗശീർഷത്തിൽ, പ്രത്യേകിച്ച് ദ്വാദശിയും പഞ്ചദശിയും തിഥികളിൽ, ശംഖാഭിഷേകങ്ങളുടെ എണ്ണം (8, 16, 24, 108, 1008 മുതലായവ) അനുസരിച്ച് ഫലങ്ങൾ നിശ്ചയിച്ചിരിക്കുന്നു; ചിലർക്കു രാജസൗഭാഗ്യം, ചിലർക്കു ദീർഘ സ്വർഗവാസം, ഭക്തസമൂഹത്തിന് മോക്ഷം വരെ വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നു। ശംഖോദകം ഗംഗാജലത്തുല്യം പവിത്രമാകുന്നു എന്നും ദൈവാജ്ഞയാൽ എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളും ശംഖത്തിൽ വസിക്കുന്നു എന്നും പറഞ്ഞ് അതിന്റെ പാവനത സ്ഥാപിക്കുന്നു। ശംഖത്തിന്റെ ലക്ഷണങ്ങളും അതിൽ അധിവസിക്കുന്ന ദേവതകൾ—ചന്ദ്രൻ, വരുണൻ, പ്രജാപതി, ഗംഗ, സരസ്വതി—എന്നിവയും പറയുന്നു; ശംഖംകൊണ്ട് അർഘ്യദാനം, പ്രദക്ഷിണ, ഉപദ്രവ-ശത്രുഭയം അകറ്റുന്ന രക്ഷാഫലങ്ങൾ എന്നിവ നിർദ്ദേശിക്കുന്നു। അവസാനം മംഗളവാദ്യങ്ങളോടുകൂടി ഭക്തിയോടെ ചെയ്യുന്ന സ്നാനം ജീവന്മുക്തിയുടെ പഥമാകുന്നു—ഈ അനുഷ്ഠാനം ശുദ്ധിയും മോക്ഷവും നൽകുന്ന മാർഗമാണെന്ന് ഉപദേശിക്കുന്നു।