Adhyaya 2

ഈ അധ്യായത്തിൽ ബ്രഹ്മാവ് മാർഗശീർഷ വ്രതത്തിന്റെ വിധി ചോദിക്കുന്നു; ശ്രീഭഗവാൻ പ്രാതഃകാലത്തിൽ അനുസരിക്കേണ്ട ക്രമബദ്ധമായ ആചാരം വിശദീകരിക്കുന്നു. രാത്രിയുടെ അവസാനം എഴുന്നേറ്റ് ശൗചശുദ്ധി നടത്തുക, ഗുരുവിനെ വന്ദിക്കുക, നിരന്തര സ്മരണം പാലിക്കുക; വാക്കുസംയമവും ദേഹശുദ്ധിയും സഹിതം സഹസ്രനാമാദി നാമകീർത്തനം ചെയ്യണമെന്ന് പറയുന്നു. തുടർന്ന് നിയമിത മലവിസർജനം, ശൗചം, ആചമനം, ദന്തധാവനം, സ്നാനം എന്നിവ വിധിപൂർവ്വം ചെയ്യണം. തുളസിമൂല മണ്ണ് ഇലയോടെ മൂലമന്ത്രം അല്ലെങ്കിൽ ഗായത്രി കൊണ്ട് അഭിമന്ത്രിച്ച് സ്നാനത്തിൽ ഉപയോഗിക്കുക; കൊണ്ടുവന്നതോ കൊണ്ടുവരാത്തതോ ആയ ജലത്തിൽ അഘമർഷണഭാവത്തോടെ സ്നാനം ചെയ്യുക എന്നും പറയുന്നു. പിന്നെ തീർത്ഥം നിർമ്മിച്ച് മന്ത്രത്തോടെ ഗംഗയെ ആവാഹനം ചെയ്യണം—അവളെ വിഷ്ണുസംബന്ധിനിയായി കരുതി സ്നാനസമയത്ത് അവളുടെ അനേകം മംഗളനാമങ്ങൾ ജപിക്കണം. മൃത്സ്നാന മന്ത്രങ്ങളിൽ ഭൂമിയെ പാപഹാരിണിയായി സ്തുതിക്കുകയും, വരാഹാവതാരത്തിൽ ഭൂമി ഉയർത്തിയതിന്റെ സ്മരണം വരുത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. സ്നാനാനന്തരം ശുദ്ധമായ വെളുത്ത വസ്ത്രധാരണം, ദേവ-പിതൃ-ഋഷി തർപ്പണാദികൾ, കൂടാതെ വൈഷ്ണവ ഊർധ്വപുണ്ഡ്രധാരണവിധി പറയുന്നു; വർണ്ണാനുസാരം എണ്ണഭേദവും ശരീരസ്ഥാനങ്ങളിൽ വിഷ്ണുവിന്റെ ദ്വാദശ നാമങ്ങളുടെ വിന്യാസവും വിവരിക്കുന്നു. മദ്ധ്യത്തിൽ ഇടവിടമുള്ള ശരിയായ തിലകരൂപം പ്രശംസിക്കുകയും, തെറ്റായ ധാരണയ്ക്ക് ദോഷമെന്ന് മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുകയും ചെയ്യുന്നു; അവസാനം ഹരിസാമീപ്യം (സാലോക്യം) പ്രാപ്തിയെയാണ് ഫലമായി പ്രഖ്യാപിക്കുന്നത്.