Adhyaya 2

ഈ അധ്യായം ചോദ്യം–ഉത്തര രൂപത്തിൽ ക്ഷേത്രതത്ത്വം വിശദീകരിക്കുന്നു. സ്കന്ദൻ പുണ്യക്ഷേത്രത്തിന്റെ ഉത്ഭവം, അതിന്റെ രക്ഷകർ, അധിഷ്ഠാതാവ് ആരെന്നു ചോദിക്കുന്നു. ശിവൻ പറയുന്നു—ഈ ക്ഷേത്രം ആദിസിദ്ധം; ഇതിന്റെ അധിപൻ ഹരി; നാരദാദി ഋഷിമാർ ഇവിടെ നിരന്തരം സഞ്ചരിക്കുന്നു. തുടർന്ന് ശിവൻ ബ്രഹ്മാവിന്റെ ശിരഛേദത്തിൽ നിന്നുണ്ടായ ബ്രഹ്മഹത്യാദോഷത്തിന്റെ പ്രായശ്ചിത്തകഥ പറയുന്നു. പല ലോകങ്ങളിലും അലഞ്ഞിട്ടും ദോഷചിഹ്നം മാറുന്നില്ല; വിഷ്ണുവിനെ സമീപിച്ച് ഹരിയുടെ ആജ്ഞപ്രകാരം ബദരിയിലെത്തുമ്പോൾ ദോഷം ശമിച്ച് കപാലചിഹ്നം അപ്രത്യക്ഷമാകുന്നു. അതിനാൽ ബദരി പരമ ശുദ്ധികരസ്ഥലം; ഋഷികളുടെ ഹിതവും സന്തോഷവും വേണ്ടി ശിവന്റെ തപസ്സ് അവിടെ തുടരുന്നു; വാരാണസി, ശ്രീശൈലം, കൈലാസം മുതലായവയുടെ മഹിമയോടൊപ്പം ബദരിദർശനം മോക്ഷസന്നിഹിതമെന്നു ഉയർത്തിപ്പറയുന്നു. അവിടെ കേദാരരൂപ ലിംഗം പ്രതിഷ്ഠിതമാണെന്നും, അതിന്റെ ദർശനം–സ്പർശം–അർച്ചനയാൽ സഞ്ചിതപാപം ക്ഷണത്തിൽ ദഹിക്കുമെന്നുമാണ് പ്രസ്താവം. പിന്നെ വൈശ്വാനരൻ (അഗ്നി) “സർവഭക്ഷ” ദോഷമോചനമാവശ്യപ്പെടുമ്പോൾ, വ്യാസൻ ബദരിയെയാണ് ശരണം എന്നു ഉപദേശിക്കുന്നു. അഗ്നി വടക്കോട്ട് പോയി സ്നാനം ചെയ്ത് നാരായണനെ സ്തുതിക്കുന്നു; ക്ഷേത്രദർശനം മാത്രമാൽ ദോഷനാശമെന്ന ഉറപ്പ് ലഭിക്കുന്നു. അവസാനം ശുദ്ധഭാവത്തോടെ ഈ കഥ ശ്രവിക്കുകയോ പാരായണം ചെയ്യുകയോ ചെയ്താൽ അഗ്നിതീർത്ഥസ്നാനസമമായ പുണ്യം ലഭിക്കും എന്ന ഫലശ്രുതി പറയുന്നു.