Adhyaya 9

അഗസ്ത്യ മുനി അയോധ്യാ-പ്രദേശത്തിലെ തീർത്ഥങ്ങളുടെ ക്രമവും അവയുടെ അനുഷ്ഠാനവിധിയും വിശദീകരിക്കുന്നു. അധ്യായാരംഭത്തിൽ ജടാകുണ്ഡത്തിന് സമീപം അഗ്നേയ ദിക്കിലുള്ള ഗയാകൂപം ശ്രാദ്ധത്തിന് മഹാഫലപ്രദമായ സ്ഥാനമായി പ്രശംസിക്കുന്നു—അവിടെ സ്നാനം, യഥാശക്തി ദാനം, പിണ്ഡദാനസഹിതം ശ്രാദ്ധം (എള്ളും പായസവും കൊണ്ട്, അല്ലെങ്കിൽ പിണ്യാകം, ശർക്കര/ഗുഡം മുതലായവ കൊണ്ട്) ചെയ്താൽ പിതൃകൾ തൃപ്തരാകുകയും ദേവതകൾ പ്രസന്നരാകുകയും ചെയ്യുന്നു; പിതൃകൾക്ക് വിഷ്ണുലോകപ്രാപ്തി ഫലശ്രുതിയായി പറയുന്നു. അമാവാസി തിങ്കളുമായി ചേർന്നാൽ ‘അനന്ത’ ഫലം, തിങ്കളാഴ്ച അവിടെ ചെയ്യുന്ന ശ്രാദ്ധം ദീർഘകാല ഫലദായകമെന്നും പറയുന്നു. തുടർന്ന് കിഴക്കുഭാഗത്തെ പിശാചമോചന തീർത്ഥം—സ്നാന-ദാന-ശ്രാദ്ധങ്ങളാൽ പിശാചദോഷം നീങ്ങും/ശമിക്കും; മാർഗശീർഷ ശുക്ല ചതുര്ദശിയിലെ പ്രത്യേക വ്രതം സൂചിപ്പിക്കുന്നു. സമീപത്തെ മാനസതീർത്ഥം മനസ്സ്-വാക്ക്-ശരീരം എന്നീ ദോഷങ്ങളെ ശുദ്ധീകരിക്കുന്നതായി പുകഴ്ത്തുന്നു; പ്രൗഷ്ടപദീ കാലത്ത്, പ്രത്യേകിച്ച് പൗർണ്ണമിയിൽ, യാത്രാവിധി പറയുന്നു. തുടർന്ന് തെക്കോട്ട് തമസാ നദിയുടെ മഹാത്മ്യം—മഹാപാപനാശിനി, വനശോഭിത തീരങ്ങൾ, മാണ്ഡവ്യാദി ഋഷികളുടെ ആശ്രമങ്ങളാൽ പാവനമായ പ്രദേശം; അവിടെയും സ്നാന-ദാന-ശ്രാദ്ധത്രയത്തിലൂടെ കാമ-അർത്ഥസിദ്ധി, മാർഗശീർഷ ശുക്ല പഞ്ചദശിയിലെ പ്രത്യേക അനുഷ്ഠാനം പറയുന്നു. അവസാനത്തിൽ സീതാകുണ്ഡം (ശ്രീ ദുഗ്ധേശ്വരസന്നിധിയിൽ) ഭാദ്രപദ ശുക്ല ചതുര്ഥിയിലെ യാത്ര, ക്ഷേത്രരക്ഷകനായ ഭൈരവന്റെ മാർഗശീർഷ കൃഷ്ണ അഷ്ടമിയിലെ വാർഷികോത്സവ-പൂജ, ഭരതകുണ്ഡത്തിൽ ഭരതന്റെ രാമധ്യാന-പ്രതിഷ്ഠാസ്മരണത്തോടെയുള്ള സ്നാനവും പിതൃശ്രാദ്ധവും, ജടാകുണ്ഡത്തിൽ രാമനും സഹചാരികളും പൂജിക്കപ്പെടുന്നതും ചൈത്ര കൃഷ്ണ ചതുര്ദശിയിലെ വാർഷിക യാത്രയും പറയുന്നു. ഉപസംഹാരമായി യാത്രാക്രമം—ആദ്യം രാമ-സീതാപൂജ, പിന്നെ ഭരതകുണ്ഡത്തിൽ ലക്ഷ്മണപൂജ, തുടർന്ന് നിർദ്ദേശിച്ച സ്നാനവിധികളോടെ ക്രമബദ്ധ തീർത്ഥപര്യടനം।