Adhyaya 10

ഈ അധ്യായത്തിൽ സൂതന്റെ വിവരണത്തിനകത്ത് അഗസ്ത്യ–വ്യാസ സംവാദരൂപത്തിൽ അയോധ്യാ-യാത്രാക്രമവും തീർത്ഥമാഹാത്മ്യവും ഉപദേശിക്കുന്നു. തുടക്കത്തിൽ അയോധ്യയിലെ രക്ഷയും ഇഷ്ടഫലസിദ്ധിയും നൽകുന്ന ദേവസ്ഥാനങ്ങളിൽ പൂജാ–ഉത്സവവിധികൾ, ‘അയോധ്യാ-രക്ഷക’ വീരന്റെ പരാമർശം, വിഷ്ണുഭക്തയായ രാക്ഷസി സുരസയെ സംരക്ഷണാർത്ഥം പ്രതിഷ്ഠിച്ചതും പറയുന്നു. തുടർന്ന് പടിഞ്ഞാറോട്ട് പിണ്ഡാരകാദി സ്ഥലങ്ങൾ, വിഘ്നനിവാരണത്തിന് വിഘ്നേശ്വരപൂജ എന്നിവ നിർദ്ദേശിക്കുന്നു. പിന്നെ ദിക്കുസീമകളാൽ ‘ജന്മസ്ഥാനം’ നിർണ്ണയിച്ച് അതിന്റെ പരമോദ്ധാരക മഹിമ പറയുന്നു—മാത്രം ദർശനം പോലും മഹാദാന–തപസ്സുകളുടെ ഫലത്തെ മറികടക്കും; നവമിവ്രതധാരിക്ക് സ്നാനം–ദാനം വഴി ‘ജന്മബന്ധനം’ വിടുതൽ ലഭിക്കും എന്നും പറയുന്നു. അടുത്തതായി സരയൂ നദിയുടെ മഹാത്മ്യം വിപുലമായി സ്തുതിക്കുന്നു—അവളുടെ ദർശനം മറ്റിടങ്ങളിലെ ദീർഘനിവാസവും പ്രസിദ്ധ കർമ്മകാണ്ഡഫലവും തുല്യമെന്ന്, അയോധ്യാ-സ്മരണം ശക്തമായ മോക്ഷസാധനമെന്ന് പ്രതിപാദിക്കുന്നു. സരയൂയെ ജലരൂപ ബ്രഹ്മമായും നിത്യ മോക്ഷദായിനിയായും വർണ്ണിക്കുന്നു. തുടർന്ന് ‘മാനസതീർത്ഥ’ ഉപദേശം—സത്യം, ക്ഷമ, ഇന്ദ്രിയനിയമം, കരുണ, സത്യവചനം, ജ്ഞാനം, തപസ്—ഇവ അന്തർതീർത്ഥങ്ങൾ; മനശ്ശുദ്ധിയേ യഥാർത്ഥ സ്നാനം, അന്തഃശുദ്ധിയില്ലാതെ ബാഹ്യകർമ്മങ്ങൾ നിഷ്ഫലം എന്ന് ബോധിപ്പിക്കുന്നു. അവസാനത്തിൽ യാത്രാക്രമം ക്രമബദ്ധമായി—പ്രഭാതത്തിൽ എഴുന്നേൽക്കൽ, പ്രധാന കുണ്ഡങ്ങളിൽ സ്നാനം, ക്രമാനുസൃത ദേവദർശനം, കൂടാതെ ഏകാദശി, അഷ്ടമി/ചതുര്ദശി, അങ്കാരക-ചതുര്ഥി തുടങ്ങിയ തിഥികളിലെ കാലനിർദ്ദേശം. നിത്യമായി ആചരിച്ചാൽ ശുഭഫലസിദ്ധിയും പുനരാവൃത്തി (പുനർജന്മം) നിവാരണവും ഉണ്ടെന്ന് പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു.