Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 142

ये तु संस्मृत्य मनुजाः कपालं मम सद्द्विज । तत्र श्राद्धं करिष्यंति ते नरा मुक्तिसंयुताः । श्राद्धपक्षे विशेषेण प्रयास्यंति परांगतिम्

ye tu saṃsmṛtya manujāḥ kapālaṃ mama saddvija | tatra śrāddhaṃ kariṣyaṃti te narā muktisaṃyutāḥ | śrāddhapakṣe viśeṣeṇa prayāsyaṃti parāṃgatim

എന്നാൽ ഹേ സദ്ദ്വിജ, എന്റെ കപാലം സ്മരിച്ചു അവിടെ ശ്രാദ്ധം ചെയ്യുന്ന മനുഷ്യർ മുക്തിയോടെ യുക്തരാകും. പ്രത്യേകിച്ച് ശ്രാദ്ധപക്ഷത്തിൽ (പിതൃപക്ഷത്തിൽ) അവർ പരമഗതി പ്രാപിക്കും.

येwho
ये:
Karta (Relative subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन
तुbut; indeed
तु:
Discourse particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (निपात)
Formअव्यय, विरोध/विशेषार्थक
संस्मृत्यhaving remembered
संस्मृत्य:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + स्मृ (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund) ‘having remembered’
मनुजाःpeople; men
मनुजाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमनुज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन
कपालम्skull
कपालम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकपाल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
ममmy
मम:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन
सत्good; noble
सत्:
Sambodhana (Address qualifier/सम्बोधन-विशेषण)
TypeAdjective
Rootसत् (कृदन्त-प्रातिपदिक; √अस्)
Formवर्तमानकृदन्त (शतृ), पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन; ‘द्विज’ इति विशेषण
द्विजO Brahmin
द्विज:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय, देशवाचक क्रियाविशेषण
श्राद्धम्śrāddha rite
श्राद्धम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootश्राद्ध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन
करिष्यन्तिwill perform
करिष्यन्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलृट् (भविष्यत्काल), प्रथमपुरुष, बहुवचन, परस्मैपद
तेthey
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन
नराःmen
नराः:
Karta (Apposition/कर्ता)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन
मुक्तिसंयुताःendowed with liberation
मुक्तिसंयुताः:
Karta (Subject qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootमुक्ति + संयुत (कृदन्त-प्रातिपदिक; √युज्)
Formतत्पुरुष समास: ‘मुक्त्या संयुताः’ = endowed with liberation; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; ‘नराः’ इति विशेषण
श्राद्धपक्षेin the śrāddha fortnight
श्राद्धपक्षे:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootश्राद्ध + पक्ष (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष समास: ‘श्राद्धस्य पक्षः’ = śrāddha fortnight; पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन
विशेषेणespecially
विशेषेण:
Adverbial (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootविशेष (प्रातिपदिक)
Formतृतीया एकवचनरूपेण क्रियाविशेषण (instrumental used adverbially)
प्रयास्यन्तिwill attain; will go to
प्रयास्यन्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + या (धातु)
Formलृट् (भविष्यत्काल), प्रथमपुरुष, बहुवचन, परस्मैपद
पराम्supreme
पराम्:
Karma (Object qualifier/कर्म-विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; ‘गतिम्’ इति विशेषण
गतिम्state; destination
गतिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootगति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन

Indra (continuing)

Tirtha: Kapālamocana

Type: ghat

Listener: saddvija (good brāhmaṇa) addressed by the speaker

Scene: Pilgrims at Kapālamocana perform śrāddha: offering piṇḍas and water to pitṛs while remembering the sacred kapāla; the atmosphere is solemn, compassionate, and liberative.

I
Indra
K
Kapāla (skull)
K
Kapālamocana-tīrtha
Ś
Śrāddha
P
Pitṛs (implied)

FAQs

Remembrance and proper ancestral rites at a sanctified tīrtha are portrayed as powerful means toward purification and liberation.

Kapālamocana-tīrtha, where performing śrāddha is said to confer exceptional spiritual merit.

Perform śrāddha at the tīrtha, particularly during śrāddha-pakṣa (pitṛ-pakṣa), with remembrance of the sacred ‘kapāla’ associated with the narrative.

AI

Ask anything about this verse

Curious about the meaning, context, or a word? Ask, and continue the conversation in the Vedapath app.

A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.

Read Skanda Purana in the Vedapath app

Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.

Continue reading in the Vedapath app

Open in App