Adhyaya 15

Verse 1

श्रीसूत उवाच । ब्रह्मकुण्डे महापुण्ये स्नानं कृत्वा समाहितः । नरो हनूमतः कुण्डमथ गच्छेद्विजोत्तमाः

ശ്രീസൂതൻ പറഞ്ഞു—ഹേ ശ്രേഷ്ഠ ദ്വിജന്മാരേ, മഹാപുണ്യമയമായ ബ്രഹ്മകുണ്ഡത്തിൽ ഏകാഗ്രചിത്തത്തോടെ സ്നാനം ചെയ്ത്, തുടർന്ന് മനുഷ്യൻ ഹനൂമാന്റെ കുണ്ഡത്തിലേക്ക് പോകണം।

Verse 2

पुरा हतेषु रक्षःसु समाप्ते रणकर्मणि । रामादिषु निवृत्तेषु गंधमादनपर्वते

പുരാതനകാലത്ത്, രാക്ഷസന്മാർ വധിക്കപ്പെട്ട് യുദ്ധകർമ്മം സമാപിച്ചതിനുശേഷം, രാമാദികൾ പിന്മാറിയപ്പോൾ, ഗന്ധമാദനപർവതത്തിൽ (ഇത് സംഭവിച്ചു)।

Verse 3

सर्व लोकोपकाराय हनूमान्मारुतात्मजः । सर्वतीर्थोत्तमं चक्रे स्वनाम्ना तीर्थमुत्तमम्

സകല ലോകങ്ങളുടെ ഉപകാരാർത്ഥം, മാരുതാത്മജൻ ഹനുമാൻ തന്റെ തന്നെ നാമത്തിൽ സകല തീർത്ഥങ്ങളിലും ഉത്തമമായ പരമ തീർത്ഥം സ്ഥാപിച്ചു।

Verse 4

विदित्वा वैभवं यस्य स्वयं रुद्रेण सेव्यते । तस्य तीर्थस्य सदृशं न भूतं न भविष्यति

അതിന്റെ വൈഭവം അറിഞ്ഞ് സ്വയം രുദ്രൻ സേവിച്ചു വന്ദിക്കുന്ന ആ തീർത്ഥത്തിന് തുല്യം ഭൂതകാലത്തും ഉണ്ടായിട്ടില്ല; ഭാവിയിലും ഉണ്ടാകുകയില്ല।

Verse 5

यत्र स्नाता नरा यांति शिवलोकं सनातनम् । यस्मिंस्तीर्थे महापुण्ये महापातकनाशने

ആ മഹാപുണ്യവും മഹാപാതകനാശകവുമായ തീർത്ഥത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്തവർ സനാതന ശിവലോകം പ്രാപിക്കുന്നു।

Verse 6

सर्वलोकोपकाराय निर्मिते वायुसूनुना । सर्वाणि नरकाण्यासञ्च्छून्यान्येव चिराय वै

സകല ലോകങ്ങളുടെ ഉപകാരാർത്ഥം വായുസുതൻ അത് നിർമ്മിച്ചതിനാൽ, ദീർഘകാലം എല്ലാ നരകങ്ങളും നിശ്ചയമായും ശൂന്യമായി നിലകൊണ്ടു।

Verse 7

वैभवं तस्य तीर्थस्य शंकरो वेत्ति वा न वा । यत्र धर्मसखोनाम राजा केकयवंशजः

ആ തീർത്ഥത്തിന്റെ വൈഭവം ശങ്കരൻ പോലും പൂർണ്ണമായി അറിയുമോ ഇല്ലയോ—അവിടെ കേകയവംശജനായ ധർമ്മസഖൻ എന്ന രാജാവ് ഉണ്ടായിരുന്നു.

Verse 8

भक्त्या सह पुरा स्नात्वा शतं पुत्रानवाप्त वान् । ऋषय ऊचुः । सूत धर्मसखस्याद्य चरितं वक्तुमर्हसि । हनूमत्कुण्डतीर्थे यो लेभे स्नात्वा शतं सुतान्

പണ്ടുകാലത്ത് അവൻ ഭക്തിയോടെ അവിടെ സ്നാനം ചെയ്ത് നൂറു പുത്രന്മാരെ പ്രാപിച്ചു. ഋഷികൾ പറഞ്ഞു—“ഹേ സൂത, ഇപ്പോൾ ധർമ്മസഖന്റെ ചരിതം പറയുക; ഹനൂമത്കുണ്ഡ തീർത്ഥത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത് നൂറു സുതന്മാരെ നേടിയവൻ.”

Verse 9

श्रीसूत उवाच । शृणुध्वमृषयो यूयं चरितं तस्य भूपतेः

ശ്രീസൂതൻ പറഞ്ഞു—“ഹേ ഋഷികളേ, ആ രാജാവിന്റെ ചരിതം കേൾക്കുവിൻ.”

Verse 10

अद्य धर्मसखस्याहं प्रवक्ष्यामि समासतः । राजा धर्मसखोनाम विजितारिः सुधार्मिकः

ഇപ്പോൾ ഞാൻ ധർമ്മസഖന്റെ ചരിതം സംക്ഷേപമായി പറയും—ധർമ്മസഖൻ എന്ന രാജാവ് ശത്രുജയിയും ദൃഢധാർമ്മികനും ആയിരുന്നു.

Verse 11

बभूव नीतिमान्पूर्वं प्रजापालनतत्परः । तस्य भार्याशतं विप्रा वभूव पतिदैवतम्

അവൻ ആദ്യം മുതൽ നയജ്ഞനും പ്രജാപാലനത്തിൽ തത്പരനും ആയിരുന്നു. ഹേ വിപ്രന്മാരേ, അവനു നൂറു ഭാര്യമാർ ഉണ്ടായിരുന്നു; അവർ എല്ലാവരും ഭർത്താവിനെ ദൈവതുല്യനായി കരുതി.

Verse 12

स पालयन्महीं राजा सशैलवनकाननाम् । तासु भार्यासु तनयं नाविंदद्वंशवर्द्धनम्

ആ രാജാവ് പർവ്വതങ്ങളും വനങ്ങളും ഉപവനങ്ങളും സഹിതമായ ഭൂമിയെ പരിപാലിച്ചു; എങ്കിലും തന്റെ ഭാര്യമാരിൽ നിന്ന് വംശവർദ്ധക പുത്രനെ ലഭിച്ചില്ല.

Verse 13

अकरोच्च महादानं पुत्रार्थं स महीपतिः

പുത്രലാഭം ആഗ്രഹിച്ച് ആ ഭൂപതി മഹാദാനം നടത്തി.

Verse 14

अश्वमेधादिभिर्यज्ञैरयजच्च सुरान्प्रति । तुलापुरुषमुख्यानि ददौ दानानि भूरिशः

അവൻ അശ്വമേധാദി യാഗങ്ങളാൽ ദേവന്മാരെ ആരാധിച്ചു; തുലാപുരുഷം മുതലായ പ്രധാന ദാനങ്ങൾ ധാരാളമായി നൽകി.

Verse 15

आमध्यरात्रमन्नानि सर्वेभ्योऽप्यनिवारितम् । प्रायच्छद्बहुसूपानि सस्योपेतानि भूमिपः

ആ രാജാവ് അർദ്ധരാത്രിവരെ എല്ലാവർക്കും തടസ്സമില്ലാതെ അന്നം നൽകി; ധാന്യസഹിതമായ പലവിധ സൂപ്പുകളും വിഭവങ്ങളും ദാനമായി നൽകി.

Verse 16

पितॄनुद्दिश्य च श्राद्धमकरोद्विधिपूर्वकम् । संतानदायिनो मंत्राञ्जजाप नियतेद्रियः

അവൻ പിതൃകളെ ഉദ്ദേശിച്ച് വിധിപൂർവ്വം ശ്രാദ്ധം നടത്തി; ഇന്ദ്രിയസംയമത്തോടെ സന്താനദായക മന്ത്രങ്ങൾ ജപിച്ചു.

Verse 17

एवमादीन्बहून्धर्मान्पुत्रार्थं कृतवान्नृपः । पुत्रमुद्दिश्य सततं कुर्वन्धर्माननुत्तमान्

ഇങ്ങനെ രാജാവ് പുത്രലാഭത്തിനായി പലവിധ ധർമ്മാനുഷ്ഠാനങ്ങൾ നടത്തി. പുത്രനെ ലക്ഷ്യമാക്കി അവൻ സദാ അനുത്തമമായ ശ്രേഷ്ഠധർമ്മങ്ങൾ നിരന്തരം ആചരിച്ചു.

Verse 18

राजा दीर्घेण कालेन वृद्धतां प्रत्यपद्यत । कदाचित्तस्य वृद्धस्य यतमानस्य भूपतेः

ദീർഘകാലത്തിനു ശേഷം രാജാവ് വാർദ്ധക്യത്തെ പ്രാപിച്ചു. ഒരിക്കൽ, ആ വൃദ്ധഭൂപതി അഭിലഷിതഫലത്തിനായി പരിശ്രമിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കെ…

Verse 19

पुत्रस्सुचंद्रनामाभूज्ज्येष्ठपत्न्यां मनोरमः । जातं पुत्रं जनन्यस्ताः सर्वा वैषम्यवर्जिताः

ജ്യേഷ്ഠരാജ്ഞിയിൽ ‘സുചന്ദ്ര’ എന്ന മനോഹരനായ പുത്രൻ ജനിച്ചു. പുത്രൻ ജനിച്ചപ്പോൾ എല്ലാ ജനനിമാരും (രാജ്ഞിമാർ) അസൂയയും പക്ഷപാതവും വിട്ടവരായി.

Verse 20

समं संवर्द्धयामासुः क्षीरादिभिरनुत्तमाः । राज्ञश्च सर्वमातॄणां पौराणाम्मंत्रिणां तथा

ആ ശ്രേഷ്ഠസ്ത്രീകൾ അവനെ സമഭാവത്തോടെ വളർത്തി, പാൽ മുതലായവകൊണ്ട് പോഷിപ്പിച്ചു. രാജാവും, എല്ലാ ജനനിമാരും, നഗരവാസികളും, മന്ത്രിമാരും അതുപോലെ കരുതലോടെ നിന്നു.

Verse 21

मनोनयनसंतोषजनकोऽयं सुतोऽभवत् । लालयानः सुतं राजा मुदं लेभे परात्पराम्

ഈ പുത്രൻ മനസ്സിനും കണ്ണിനും സന്തോഷം ജനിപ്പിക്കുന്നവനായി. പുത്രനെ സ്നേഹത്തോടെ ലാളിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന രാജാവ് അളവറ്റ പരമാനന്ദം പ്രാപിച്ചു.

Verse 22

आंदोलिकाशयानस्य सूनोस्तस्य कदाचन । वृश्चिकोऽकुट्टयत्पादे पुच्छेनोद्यद्विषाग्निना

ഒരിക്കൽ ആടുന്ന തൊട്ടിലിലെ ശയ്യയിൽ വിശ്രമിച്ചിരുന്ന അവന്റെ ചെറുമകന്റെ പാദത്തിൽ ഒരു തേൾ കുത്തി; അതിന്റെ വാൽ ഉയർന്ന്, വിഷം അഗ്നിപോലെ ജ്വലിച്ചു।

Verse 23

कुट्टनाद्वृश्चिकस्यासावरुदत्तनयो भृशम् । ततस्तन्मातरः सर्वाः प्रारुदञ्च्छोककातराः

തേൾ കുത്തിയ വേദനയിൽ വരുദത്തന്റെ ആ മകൻ ശക്തമായി കരഞ്ഞു; പിന്നെ ദുഃഖാകുലരായ അവന്റെ മാതാക്കളും സേവികകളും എല്ലാം വിലപിച്ചു।

Verse 24

परिवार्यात्मजं विप्राः सध्वनिः संकुलोऽभवत् । आर्तध्वनिं स शुश्राव राजा धर्मसखस्तदा

ഹേ വിപ്രന്മാരേ, കുഞ്ഞിനെ ചുറ്റിനിന്നപ്പോൾ അവിടെ മുഴുവൻ കലഹഭരിതമായ ആർ‍ത്തനാദം നിറഞ്ഞു; അപ്പോൾ ധർമ്മസഖ രാജാവ് ആ ദുഃഖധ്വനി കേട്ടു।

Verse 25

उपविष्टः सभामध्ये सहामात्यपुरोहितः । अथ प्रातिष्ठिपद्राजा सौविदल्लं स वेदितुम्

രാജാവ് സഭാമദ്ധ്യേ മന്ത്രിമാരും പുരോഹിതനും കൂടെ ഇരുന്നിരുന്നു; തുടർന്ന് സംഭവമറിയാൻ സൗവിദല്ലനെ അയച്ചു।

Verse 26

अन्तःपुरबहिर्द्वारं सौविदल्लः समेत्य सः । षंढवृद्धान्समाहूय वाक्यमेतदभाषत

സൗവിദല്ല അന്തഃപുരത്തിന്റെ പുറംവാതിലിൽ എത്തി, വയോധിക ഷണ്ഡ കാവൽക്കാരെ വിളിച്ചു ചേർത്ത് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു।

Verse 27

षंढाः किमर्थमधुना रुदत्यन्तःपुर स्त्रियः । तत्परिज्ञायतां तत्र गत्वा रोदनकारणम्

ഹേ സേവകരേ, ഇപ്പോൾ അന്തഃപുരത്തിലെ സ്ത്രീകൾ എന്തുകൊണ്ട് കരയുന്നു? അവിടെ ചെന്നു ഈ വിലാപത്തിന്റെ കാരണം നന്നായി അറിഞ്ഞുവരിക।

Verse 28

एतदर्थं हि मां राजा प्रेरयामास संसदि । इत्युक्तास्तु परिज्ञाय निदानं रोदनस्य ते

ഈ കാര്യമെന്നുതന്നെ രാജാവ് എന്നെ സഭയിൽ നിന്ന് അയച്ചിരിക്കുന്നു. എന്ന് കേട്ടവർ ചെന്നു വിലാപത്തിന്റെ കാരണം അറിഞ്ഞു।

Verse 29

निर्गम्यांतःपुरात्तस्मै यथावृत्तं न्यवेदयत् । स षंढकवचः श्रुत्वा सौविदल्लः सभां गतः

അവർ അന്തഃപുരത്തിൽ നിന്ന് പുറത്തുവന്ന് സംഭവിച്ചതെല്ലാം യഥാർത്ഥമായി അവനോട് അറിയിച്ചു. സേവകരുടെ വാർത്ത കേട്ട് സൗവിദല്ലൻ സഭയിലേക്കു പോയി।

Verse 30

राज्ञे निवेदयामास पुत्रं वृश्चिकपीडितम् । ततो धर्मसखो राजा श्रुत्वा वृत्तांतमीदृशम्

അവൻ രാജാവിനോട് അറിയിച്ചു—രാജകുമാരൻ വൃശ്ചികദംശനാൽ പീഡിതനാണ്. അപ്പോൾ ധർമ്മസഖനായ രാജാവ് ആ വാർത്ത കേട്ട്,

Verse 31

त्वरमाणः समुत्थाय सामात्यः सपुरोहितः । प्रविश्यांतःपुरं सार्द्धं मांत्रिकैर्विषहा रिभिः

അവൻ അതിവേഗം എഴുന്നേറ്റ്—മന്ത്രിമാരും പുരോഹിതനും കൂടെ—മന്ത്രജ്ഞരും വിഷനിവാരക വിദഗ്ധരുമൊത്ത് അന്തഃപുരത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു।

Verse 32

चिकित्सयामास सुतमौषधाद्यैरनेकशः । जातस्वास्थ्यं ततः पुत्रं लालयित्वा स भूपतिः

രാജാവ് തന്റെ പുത്രനെ വീണ്ടും വീണ്ടും ഔഷധങ്ങളാലും മറ്റു പരിഹാരങ്ങളാലും ചികിത്സിപ്പിച്ചു. പിന്നെ ബാലൻ ആരോഗ്യവാനായപ്പോൾ, നൃപതി സ്നേഹത്തോടെ അവനെ ലാളിച്ച് പരിപാലിച്ചു.

Verse 33

मानयित्वा च मंत्रज्ञान्रत्नकां चनमौक्तिकैः । निष्क्रम्यांतःपुराद्राजा भृशं चिंतासमाकुलः

മന്ത്രജ്ഞരെ രത്നം, സ്വർണം, മുത്ത് എന്നിവ നൽകി ആദരിച്ചു കഴിഞ്ഞ് രാജാവ് അന്തഃപുരത്തിൽ നിന്ന് പുറത്തേക്ക് ഇറങ്ങി, അത്യന്തം ചിന്തയിൽ ആകുലനായി.

Verse 34

ऋत्विक्पुरोहितामात्यैस्तां सभां सनुपाविशत् । तत्र धर्मसखो राजा समासीनो वरासने । उवाचेदं वचो युक्तमृत्विजः सपुरोहितान्

ഋത്വിക്കന്മാരും പുരോഹിതനും മന്ത്രിമാരും കൂടെ രാജാവ് ആ സഭാമണ്ഡപത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു. അവിടെ ശ്രേഷ്ഠാസനത്തിൽ ഇരുന്ന ധർമസഖ രാജാവ് ഋത്വിക്കന്മാരോടും പുരോഹിതന്മാരോടും യുക്തമായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.

Verse 35

धर्मसख उवाच । दुःखायैवैकपुत्रत्वं भवति ब्राह्मणो त्तमाः

ധർമസഖൻ പറഞ്ഞു—ഹേ ബ്രാഹ്മണോത്തമന്മാരേ, ഏകപുത്രത്വം തീർച്ചയായും ദുഃഖത്തിനുള്ള കാരണമാകുന്നു.

Verse 36

एकपुत्रत्वतो तृणां वरा चैव ह्यपुत्रता । नित्यं व्यपाययुक्तत्वाद्वरमेव ह्यपुत्रता । अहं भार्याशतं विप्रा उदवोढ विचिंत्य तु

ഏകപുത്രത്വത്തേക്കാൾ പുല്ലിനും തുല്യമായ അപുത്രത്വം പോലും ശ്രേയസ്കരം; കാരണം ഏകമാത്ര അവകാശി എപ്പോഴും നഷ്ടഭയത്തോടെയിരിക്കും, അതിനാൽ അപുത്രത്വം തന്നെയാണ് മേൽ. ഹേ വിപ്രന്മാരേ, ഇത് ചിന്തിച്ച് ഞാൻ നൂറു ഭാര്യമാരെ സ്വീകരിച്ചു.

Verse 37

वयश्च समतिक्रांतं सपत्नीकस्य मे द्विजाः । प्राणा मम च भार्याणामस्मिन्पुत्रे व्यवस्थिताः

ഹേ ദ്വിജന്മാരേ! എന്റെ വയസ്സും എന്റെ റാണിമാരുടേയും വയസ്സും കടന്നുപോയിരിക്കുന്നു; എന്റെ പ്രാണവും എന്റെ ഭാര്യമാരുടേയും പ്രാണവും ഈ പുത്രനിലേയാണ് നിലകൊള്ളുന്നത്।

Verse 38

तन्नाशे मम भार्याणां सर्वासां च मृतिर्ध्रुवा । ममापि प्राणनाशः स्यादेकपुत्रस्य मारणे

അവൻ നശിച്ചാൽ എന്റെ എല്ലാ ഭാര്യമാരുടെയും മരണം ഉറപ്പ്; ഏകപുത്രൻ കൊല്ലപ്പെട്ടാൽ എന്റെ പ്രാണനും നശിക്കും।

Verse 39

अतो मे बहुपुत्रत्वं केनोपायेन वै भवेत् । तमुपायं मम ब्रूत ब्राह्मणा वेदवि त्तमाः

അതുകൊണ്ട് ഏത് ഉപായത്തിലൂടെ ഞാൻ സത്യമായി ബഹുപുത്രനാകാം? ഹേ വേദജ്ഞാനത്തിൽ ശ്രേഷ്ഠ ബ്രാഹ്മണന്മാരേ, ആ ഉപായം എനിക്കു പറയുക।

Verse 40

एकैकः शतभार्यासु पुत्रो मे स्याद्यथा गुणी । तत्कर्म व्रत यूयं तु शास्त्रमालोक्य धर्मतः

എന്റെ നൂറു ഭാര്യമാരിൽ ഓരോരുത്തിയിലും എനിക്കൊരു ഗുണവാനായ പുത്രൻ ഉണ്ടാകേണ്ടതിന്ന്—നിങ്ങൾ ശാസ്ത്രങ്ങൾ നോക്കി ധർമ്മാനുസാരമായി ആ കർമവും വ്രതവും നിർദ്ദേശിക്കൂ।

Verse 41

महता लघुना वापि कर्मणा दुष्करेण वा । फलं यद्यपि तत्साध्यं करिष्येऽहं न संशयः

മഹത്തായ കർമത്തിലൂടെയായാലും ലഘുകർമത്തിലൂടെയായാലും, അല്ലെങ്കിൽ ദുഷ്കരമായ সাধനയിലൂടെയായാലും—ആ ഫലം സാധ്യമെങ്കിൽ, ഞാൻ സംശയമില്ലാതെ അത് ചെയ്യും।

Verse 42

युष्माभिरुदितं कर्म करिष्यामि न संशयः । कृतमेव हि तद्वित्त शपेऽहं सुकृतैर्मम

നിങ്ങൾ പറഞ്ഞ ആ കർമ്മം ഞാൻ സംശയമില്ലാതെ ചെയ്യും. അത് ഇതിനകം പൂർത്തിയായതെന്നു തന്നെ അറിയുക; എന്റെ സ്വന്തം പുണ്യബലത്തിൽ ശപഥം ചെയ്ത് പറയുന്നു।

Verse 43

अस्ति चेदीदृशं कर्म येन पुत्रशतं भवेत् । तत्कर्म कुत्र कर्तव्यं मयेति वदताधुना

നൂറു പുത്രന്മാർ ലഭിക്കുവാൻ ഇടയാക്കുന്ന അത്തരമൊരു കർമ്മം ഉണ്ടെങ്കിൽ, ഇപ്പോൾ പറയുക—ആ കർമ്മം ഞാൻ എവിടെ ചെയ്യണം?

Verse 44

इति पृष्टास्तदा राज्ञा ऋत्विजः सपुरोहिताः । संभूय सर्वे राजानमिदमूचुः सुनिश्चितम्

രാജാവ് ഇങ്ങനെ ചോദിച്ചതോടെ, ഋത്വിജന്മാരും പുരോഹിതനും എല്ലാവരും ഒന്നിച്ചു കൂടുകയും, ഉറച്ച നിശ്ചയത്തോടെ രാജാവിനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു।

Verse 45

ऋत्विज ऊचुः । अस्ति राजन्प्रवक्ष्यामो येन पुत्रशतं तव । भवेद्धर्मेण महता शतभार्यासु कैकय

ഋത്വിജന്മാർ പറഞ്ഞു—ഹേ രാജൻ, മഹാധർമ്മം വഴി നിനക്ക് നൂറു പുത്രന്മാർ ലഭിക്കാനുള്ള മാർഗം ഞങ്ങൾ പ്രസ്താവിക്കും; ഹേ കൈകയ, നിന്റെ നൂറു ഭാര്യമാരിൽ (ഓരോരുത്തരിലും ഒരോരുത്തൻ).

Verse 46

अस्ति कश्चिन्महापुण्यो गन्धमादनपर्वतः । दक्षिणांबुधिमध्ये यः सेतुरूपेण वर्तते

ദക്ഷിണ സമുദ്രത്തിന്റെ മദ്ധ്യത്തിൽ ഗന്ധമാദനമെന്ന മഹാപുണ്യപർവ്വതം ഒന്നുണ്ട്; അത് സേതുരൂപത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നു।

Verse 47

सिद्धचारणगंधर्वदेवर्षिगणसंकुलः । दर्शनात्स्पर्शनान्नृणां महापातकनाशनः

ആ തീർത്ഥം സിദ്ധർ, ചാരണർ, ഗന്ധർവർ, ദേവർഷിഗണങ്ങൾ എന്നിവരാൽ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു; അതിനെ ദർശിക്കുകയോ സ്പർശിക്കുകയോ ചെയ്താൽ മാത്രം മനുഷ്യരുടെ മഹാപാതകങ്ങൾ നശിക്കുന്നു।

Verse 48

तत्रास्ति हनुमत्कुंडमिति लोकेषु विश्रुतम् । महादुःखप्रशमनं स्वर्गमोक्षफलप्रदम्

അവിടെ ‘ഹനുമത്കുണ്ഡം’ എന്നു ലോകങ്ങളിൽ പ്രസിദ്ധമായ ഒരു കുളം ഉണ്ട്; അത് മഹാദുഃഖം ശമിപ്പിക്കുകയും സ്വർഗ്ഗ-മോക്ഷഫലം നൽകുകയും ചെയ്യുന്നു।

Verse 49

नरकक्लेशशमनं तथा दारिद्र्यमोचनम् । पुत्रप्रदमपुत्राणामस्त्रीणां स्त्रीपदं नृणाम्

ഇത് നരകക്ലേശം ശമിപ്പിക്കുകയും ദാരിദ്ര്യം നീക്കുകയും ചെയ്യുന്നു; പുത്രനില്ലാത്തവർക്ക് പുത്രം നൽകുന്നു, ഭാര്യയില്ലാത്തവർക്ക് ഭാര്യാപ്രാപ്തി നൽകുന്നു।

Verse 50

तत्र त्वं प्रयतः स्नात्वा सर्वाभीष्टप्रदायिनीम् । पुत्रीयेष्टिं च तत्तीरे कुरुष्व सुसमाहितः

അവിടെ നീ ശുദ്ധഭാവത്തോടെ ചെന്നു സകലാഭീഷ്ടവും നൽകുന്ന ആ പുണ്യജലത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്‌തു; പിന്നെ അതിന്റെ തീരത്ത് മനസ്സിനെ സമാഹിതമാക്കി പുത്രീയേഷ്ടി യാഗം നടത്തുക।

Verse 51

तेन ते शतभार्यासु प्रत्येकं तनयो नृप । एकैकस्तु भवेच्छीघ्रं मा कुरु ष्वात्र संशयम्

ആ അനുഷ്ഠാനത്താൽ, ഹേ നൃപ, നിന്റെ നൂറു ഭാര്യമാരിൽ ഓരോരുത്തിക്കും പുത്രൻ ജനിക്കും; ഓരോ പുത്രനും വേഗത്തിൽ തന്നെ ഉണ്ടാകും—ഇതിൽ സംശയം വെക്കരുത്।

Verse 52

तथोक्तो नृपतिर्विप्रैऋत्विक्भिः सपुरोहितैः । तत्क्षणेनैव ऋत्विक्भिर्भार्याभिश्च पुरोधसा

ബ്രാഹ്മണർ—ഋത്വിക്കുകളും കുലപുരോഹിതനും സഹിതം—ഇങ്ങനെ ഉപദേശിച്ചതോടെ രാജാവ് അതേ ക്ഷണത്തിൽ തന്നെ ഋത്വിക്കന്മാരെയും അവരുടെ ഭാര്യമാരെയും പുരോഹിതനെയും കൂട്ടി പുറപ്പെട്ടു।

Verse 53

वृतोमात्यैश्च भृत्यैश्च यज्ञसंभारसंयुतः । प्रययौ दक्षिणांभोधौ गन्धमादनपर्वतम्

മന്ത്രിമാരും സേവകരും ചുറ്റിനിന്ന്, യജ്ഞസാമഗ്രികളോടെ, അദ്ദേഹം ദക്ഷിണ സമുദ്രത്തേക്കു—ഗന്ധമാദന പർവതദിശയിലേക്കു—യാത്രയായി।

Verse 54

हनुमत्कुंडमासाद्य तत्र सस्नौ ससैनिकः । मासमात्रं स तत्तीरे न्यवस त्स्नानमाचरन्

ഹനുമത്കുണ്ഡത്തിലെത്തി സൈന്യത്തോടുകൂടെ അവിടെ സ്നാനം ചെയ്തു; പിന്നെ ഒരു പൂർണ്ണ മാസം ആ തീരത്ത് പാർത്ത് നിരന്തരം പുണ്യസ്നാനം അനുഷ്ഠിച്ചു।

Verse 55

ततो वसंते संप्राप्ते चैत्रमासि नृपोत्तमः । इष्टिमारब्धवांस्तत्र पुत्रीयां सपुरोहितः

പിന്നീട് വസന്തം വന്നപ്പോൾ, ചൈത്രമാസത്തിൽ, ഉത്തമരാജാവ് പുരോഹിതനോടുകൂടെ അവിടെ സന്താനലാഭത്തിനായുള്ള ‘പുത്രീയ ഇഷ്ടി’ യാഗം ആരംഭിച്ചു।

Verse 56

सम्यक्कर्माणि चक्रुस्ते ऋत्विजः सपुरोधसः । सपत्नीकस्य राजर्षेस्तथाधर्मसखस्य तु

ആ ഋത്വിക്കന്മാർ പുരോഹിതനോടുകൂടെ, പത്നിമാരോടുകൂടെ ഉണ്ടായിരുന്ന ആ രാജർഷിക്കും ധർമസഖനുമെല്ലാം വേണ്ടിയുള്ള കർമ്മങ്ങൾ യഥാവിധി നിർവഹിച്ചു।

Verse 57

इष्टौ तस्य समाप्तायां हनूमत्कुंडतीरतः । पुरोहितो हुतोच्छिष्टं प्राश यद्राजयोषितः

ഹനൂമത്കുണ്ഡതീരത്ത് അവന്റെ യാഗം സമാപ്തമായപ്പോൾ പുരോഹിതൻ രാജമഹിഷിമാർക്ക് യാഗത്തിന്റെ പവിത്ര ഹുതോച്ഛിഷ്ടം (പ്രസാദശേഷം) പ്രാശിപ്പിച്ചു।

Verse 58

ततो धर्मसखो राजा हनूमत्कुंडवारिषु । सम्यक्चकारावभृथस्नानं भार्याशतान्वितः

അതിനുശേഷം ധർമ്മസഖ രാജാവ് നൂറു ഭാര്യമാരോടുകൂടെ ഹനൂമത്കുണ്ഡജലത്തിൽ വിധിപൂർവ്വം അവഭൃതസ്നാനം നിർവഹിച്ചു।

Verse 59

ऋत्विक्भ्यो दक्षिणाः प्रादादसंख्यातास्तु भूरिशः । ग्रामांश्च प्रददौ राजा बाह्मणेभ्यो द्विजोत्तमाः

അവൻ ഋത്വിക്കുകൾക്ക് അത്യധികവും അസംഖ്യവുമായ ദക്ഷിണകൾ നൽകി; രാജാവ് ദ്വിജോത്തമ ബ്രാഹ്മണർക്കു ഗ്രാമങ്ങളും ദാനമായി അർപ്പിച്ചു।

Verse 60

सामात्यः सपरीवारः सपत्नीकः स धार्म्मिकः । राजा ततो निववृते पुरीं स्वां प्रति नंदितः

അപ്പോൾ ആ ധാർമ്മിക രാജാവ് മന്ത്രിമാരോടും പരിവാരത്തോടും രാജ്ഞിമാരോടും കൂടി ആനന്ദത്തോടെ തന്റെ നഗരിയിലേക്കു മടങ്ങി।

Verse 61

ततः कतिपये काले गते दशममामि वै । शतं भार्याः शतं पुत्रान्सुषुवुर्गुणवत्तरान्

പിന്നീട് കുറെകാലം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ—വാസ്തവത്തിൽ പത്താം മാസത്തിൽ—അവന്റെ നൂറു ഭാര്യമാർ ഉത്തമഗുണസമ്പന്നരായ നൂറു പുത്രന്മാരെ പ്രസവിച്ചു।

Verse 62

अथ प्रीतमना राजा वीरो धर्मसखो महान् । स्नातः शुद्धश्च संकल्प्य जातकर्माकरोत्तदा

അപ്പോൾ ഹർഷഭരിതനായ വീരനും മഹാനുമായ രാജാവ് ധർമ്മസഖൻ സ്നാനം ചെയ്ത് ശുദ്ധനായി; ദൃഢസങ്കൽപ്പം ചെയ്ത് അന്നേ ജാതകർമ്മസംസ്കാരം നിർവഹിച്ചു।

Verse 63

गोभूतिलहिरण्यादि ब्राह्मणेभ्यो ददौ बहु । द्वौ पुत्रौ ज्येष्ठभार्यायाः पूर्वजोऽवरजस्तदा

അവൻ ബ്രാഹ്മണർക്കു പശു, ഭൂമി, സ്വർണം മുതലായവ ധാരാളമായി ദാനം ചെയ്തു. അപ്പോൾ അവന്റെ ജ്യേഷ്ഠഭാര്യയ്ക്ക് രണ്ടു പുത്രന്മാർ ജനിച്ചു—ഒരാൾ ജ്യേഷ്ഠൻ, മറ്റാൾ കനിഷ്ഠൻ।

Verse 64

सर्वे ववृधिरे पुत्रा एकाधिकशतं द्विजाः । प्रौढेषु तेषु राजासौ तेभ्यो राज्यं विभज्य तु

ഹേ ദ്വിജന്മാരേ, അവന്റെ പുത്രന്മാർ എല്ലാവരും വളർന്ന് നൂറിലധികമായി. അവർ പ്രൗഢരായപ്പോൾ ആ രാജാവ് അവർക്കിടയിൽ രാജ്യം വിഭജിച്ച് നൽകി।

Verse 65

दत्त्वा च प्रययौ सेतुं सभार्यो गन्धमादनम् । हनुमत्कुंडमासाद्य तपोऽतप्यत तत्तटे

ദാനങ്ങൾ നൽകി അദ്ദേഹം ഭാര്യയോടുകൂടെ സേതുവിലേക്കും ഗന്ധമാദനത്തിലേക്കും പുറപ്പെട്ടു. ഹനുമത്കുണ്ഡത്തിലെത്തി അതിന്റെ തീരത്ത് തപസ്സു ചെയ്തു।

Verse 66

महान्कालो व्यतीयाय राज्ञ स्तस्य तपस्यतः । राज्ञो धर्मसखस्यास्य ध्यायमानस्य शूलिनम्

ആ രാജാവ് തപസ്സു ചെയ്തുകൊണ്ടിരിക്കെ ദീർഘകാലം കഴിഞ്ഞുപോയി. രാജാവ് ധർമ്മസഖൻ ത്രിശൂലധാരിയായ ശൂലിനെയേ ധ്യാനിച്ചു കൊണ്ടിരുന്നു।

Verse 67

ततो बहुतिथे काले गते धर्मसखो नृपः । कालधर्मं ययौ तत्र धार्म्मिकश्शांतमानसः

അനന്തരം ദീർഘകാലം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ ധർമ്മസഖൻ എന്ന ധർമ്മനിഷ്ഠനും ശാന്തമനസ്സുള്ളവനുമായ രാജാവ് അവിടെ കാലധർമ്മത്തെ പ്രാപിച്ചു, അഥവാ ദേഹത്യാഗം ചെയ്തു।

Verse 68

पत्न्योपि तस्य राजर्षेरनुजग्मुः पतिं तदा । ज्येष्ठपुत्रः सुचन्द्रोपि संस्कृत्य पितरं ततः

അപ്പോൾ ആ രാജർഷിയുടെ പത്നിമാരും ഭർത്താവിനെ അനുഗമിച്ചു. തുടർന്ന് ജ്യേഷ്ഠപുത്രനായ സുചന്ദ്രൻ പിതാവിന് വിധിപൂർവ്വം അന്ത്യസംസ്കാരം നടത്തി।

Verse 69

अकरोच्छ्राद्ध पर्यंतं कर्माणि श्रद्धया सह । राजा सभार्यो वैकुंठं मरणादत्र जग्मिवान्

അവൻ ശ്രദ്ധയോടെ ശ്രാദ്ധം വരെയുള്ള എല്ലാ കർമ്മങ്ങളും നിർവഹിച്ചു. ഇവിടെ മരണാനന്തരം ആ രാജാവ് പത്നിയോടുകൂടെ വൈകുണ്ഠത്തെ പ്രാപിച്ചു।

Verse 70

सुचन्द्रमुख्यास्ते सर्वे राजपुत्रा महौजसः । स्वस्वराज्यं बुभुजिरे भ्रातरस्त्यक्तमत्सराः

സുചന്ദ്രന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ ആ മഹാവീരരായ രാജപുത്രന്മാർ എല്ലാവരും അസൂയ ഉപേക്ഷിച്ച് സഹോദരന്മാരായി തങ്ങളുടെ തങ്ങളുടെ രാജ്യങ്ങൾ ഭരിച്ചു അനുഭവിച്ചു।

Verse 71

एवं वः कथितं विप्रा हनूमत्कुंडवैभवम् । राज्ञो धर्मसखस्यापि चरित्रं परमाद्भुतम्

ഹേ വിപ്രന്മാരേ! ഇങ്ങനെ നിങ്ങളോട് ഹനൂമത്കുണ്ഡത്തിന്റെ വൈഭവവും രാജാവ് ധർമ്മസഖന്റെ പരമാദ്ഭുതമായ ചരിതവും വിവരിക്കപ്പെട്ടു।

Verse 72

तत्सर्वं कामसि द्ध्यर्थं स्नायात्कुंडे हनृमतः

സകല ആഗ്രഹസിദ്ധിക്കായി ഹനുമാന്റെ പുണ്യകുണ്ഡത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്യണം.

Verse 73

अध्यायमेनं पठते मनुष्यः शृणोति वा यः सुसमाहितो द्विजाः । सोऽनंतमाप्नोति सुखं परत्र क्रीडेत सार्द्धं दिवि देववृन्दैः

ഹേ ദ്വിജന്മാരേ! സമാഹിതചിത്തനായി ഈ അധ്യായം പാരായണം ചെയ്യുകയോ ശ്രവിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നവൻ പരലോകത്തിൽ അനന്തസുഖം പ്രാപിച്ച് സ്വർഗത്തിൽ ദേവവൃന്ദങ്ങളോടൊപ്പം വിഹരിക്കുന്നു.