Adhyaya 25

Verse 1

सूत उवाच । अथान्यत्संप्रवक्ष्यामि तीर्थमाहात्म्यमुत्तमम् । धर्मारण्ये यथाऽनीता सत्यलोकात्सरस्वती

സൂതൻ പറഞ്ഞു—ഇപ്പോൾ ഞാൻ മറ്റൊരു ഉത്തമ തീർത്ഥമാഹാത്മ്യം പ്രസ്താവിക്കുന്നു; സത്യലോകത്തിൽ നിന്ന് സരസ്വതി ധർമാരണ്യത്തിലേക്ക് എങ്ങനെ കൊണ്ടുവന്നുവെന്നത്।

Verse 2

मार्कंडेयं सुखासीनं महामुनिनिषेवितम् । तरुणादित्यसंकाशं सर्वशास्त्रविशारदम्

മഹാമുനിമാർ സേവിച്ചുകൊണ്ട് സുഖാസനത്തിൽ ഇരുന്ന മാർകണ്ഡേയനെ അവർ കണ്ടു—ഉദയസൂര്യനെപ്പോലെ ദീപ്തനും സർവശാസ്ത്രവിശാരദനും।

Verse 3

सर्वतीर्थमयं दिव्यमृषीणां प्रवरं द्विजम् । आसनस्थं समायुक्तं धन्यं पूज्यं दृढव्रतम्

ദിവ്യനും സർവതീർത്ഥമയനും ഋഷികളിൽ പ്രഥമനും ആയ പൂജ്യ ദ്വിജൻ മാർകണ്ഡേയൻ ആസനത്തിൽ സമ്യക് സ്ഥാപിതനായി ഇരുന്നതായി അവർ കണ്ടു—ധന്യൻ, വന്ദ്യൻ, ദൃഢവ്രതൻ।

Verse 4

योगात्मानं परं शांतं कमडलुधरं विभुम् । अक्षसूत्रधरं शांतं तथा कल्पां तवासिनम्

അവർ അദ്ദേഹത്തെ യോഗാത്മാവായി, പരമശാന്തനായി, വിഭുവായി കണ്ടു—കമണ്ഡലു ധരിച്ച്, ജപമാല കൈയിൽ പിടിച്ച്; ശാന്തനായി, കല്പകാലങ്ങളിലുടനീളം അതേ നിലയിൽ നിലകൊള്ളുന്നവൻ।

Verse 5

अक्षोभ्यं ज्ञानिनं स्वस्थं पितामहसमुद्युतिम् । एवं दृष्ट्वा समाधिस्थं प्रहर्षोत्फुल्ललोचनम्

അക്ഷോഭ്യനായ ജ്ഞാനി, അന്തഃസ്ഥിരൻ—പിതാമഹൻ ബ്രഹ്മാവിനെപ്പോലെ തേജോമയൻ—അവനെ ഇങ്ങനെ സമാധിസ്ഥനായി കണ്ടപ്പോൾ അവരുടെ കണ്ണുകൾ ഹർഷത്തിൽ വിരിഞ്ഞു.

Verse 6

प्रणम्य स्तुतिभिर्युक्त्या मार्क्कंडं मुनयोऽब्रुवन् । भगवन्नैमिषारण्ये सत्रे द्वादशवार्षिके

യുക്തമായ സ്തുതികളോടെ നമസ്കരിച്ചു മുനിമാർ മാർക്കണ്ഡേയനോട് പറഞ്ഞു—“ഭഗവൻ! നൈമിഷാരണ്യത്തിലെ ദ്വാദശവർഷ സത്രയാഗത്തിൽ…”

Verse 7

त्वयावतारिता ब्रह्मन्नदी या ब्रह्मणः सुता । तथा कृतं च तत्रैव गंगा वतरणं क्षितौ

“ഹേ ബ്രാഹ്മണാ! ബ്രഹ്മാവിന്റെ പുത്രിയായ ആ നദിയെ നിങ്ങൾ അവതരിപ്പിച്ചു; അതുപോലെ അവിടെയേ ഗംഗയെയും ഭൂമിയിലേക്കു ഇറക്കിച്ചു.”

Verse 8

गीयमाने कुलपतेः शौनकस्य मुनेः पुरः । सूतेन मुनिना ख्यातमन्येषामपि शृण्वताम्

മുനികളുടെ കുലപതി ശൗനകന്റെ സന്നിധിയിൽ അത് പാടപ്പെടുമ്പോൾ, മുനി സൂതൻ അതിനെ പ്രസിദ്ധപ്പെടുത്തി; മറ്റുള്ളവരും ശ്രവിച്ചു കൊണ്ടിരുന്നു.

Verse 9

तच्छ्रुत्वा महदाख्यानम स्माकं हृदि संस्थितम् । पापघ्नी पुण्यजननी प्राणिनां दर्शनादपि

ആ മഹദാഖ്യാനം ശ്രവിച്ചപ്പോൾ അത് ഞങ്ങളുടെ ഹൃദയത്തിൽ സ്ഥിരമായി—അവൾ (സരസ്വതി) പാപനാശിനി, പുണ്യജനനി; ജീവികൾക്ക് വെറും ദർശനമാത്രത്താലും.

Verse 10

मार्कण्डेय उवाच । धर्मारण्ये मया विप्राः सत्यलोकात्सरस्वती । समानीता सुरेखाद्रौ शरण्या शरणार्थिनाम्

മാർക്കണ്ഡേയൻ പറഞ്ഞു—ഹേ വിപ്രന്മാരേ! ധർമാരണ്യത്തിൽ ഞാൻ സത്യലോകത്തിൽ നിന്നു സരസ്വതി ദേവിയെ സുരേഖാദ്രിയിലേക്കു കൊണ്ടുവന്നു; അവൾ ശരണാർത്ഥികളുടെ ശരണം ആകുന്നു.

Verse 11

भाद्रपदे सिते पक्षे द्वादशी पुण्यसंयुता । तत्र द्वारावतीतीर्थे मुनिगंधर्वसेविते

ഭാദ്രപദ മാസത്തിലെ ശുക്ലപക്ഷത്തിലെ പുണ്യസമ്പന്നമായ ദ്വാദശി ദിനത്തിൽ, മുനികളും ഗന്ധർവരും സേവിക്കുന്ന ആ ദ്വാരാവതീ തീർത്ഥത്തിൽ (ഈ കർമ്മങ്ങൾ ചെയ്യേണ്ടതാണ്).

Verse 12

तस्मिन्दिने च तत्तीर्थे पिंडदानादि कारयेत् । तत्फलं समवाप्नोति पितॄणां दत्तमक्षयम्

ആ ദിനത്തിലും ആ തീർത്ഥത്തിലും പിണ്ഡദാനം മുതലായ കർമ്മങ്ങൾ നടത്തിക്കൊള്ളണം; അതിന്റെ ഫലമായി പിതൃകൾക്കു നൽകിയ ദാനം അക്ഷയമാകും.

Verse 13

महदाख्यानमखिलं पापघ्नं पुण्यदं च यत् । पवित्रं यत्पवित्राणां महापातकनाशनम्

ഈ സമഗ്ര മഹാഖ്യാനം പാപനാശകവും പുണ്യപ്രദവും ആകുന്നു; പവിത്രങ്ങളിൽ പരമപവിത്രം, മഹാപാതകനാശിനിയും ആകുന്നു.

Verse 14

सर्वमंगलमांगल्यं पुण्यं सारस्वतं जलम् । ऊर्ध्वं किं दिवि यत्पुण्यं प्रभासांते व्यवस्थितम्

സാരസ്വത ജലം സർവമംഗളങ്ങളിലും പരമമംഗളവും മഹാപുണ്യവും ആകുന്നു; പ്രഭാസാന്തത്തിൽ സ്ഥാപിതമായ ആ പുണ്യത്തേക്കാൾ മേലായത് സ്വർഗ്ഗത്തിലും എന്തുണ്ടാകും?

Verse 15

सारस्वतजलं नॄणां ब्रह्महत्यां व्यपोहति । सरस्वत्यां नराः स्नात्वा संतर्प्य पितृदेवताः । पश्चात्पिंडप्रदातारो न भवंति स्तनंधयाः

സാരസ്വത ജലം മനുഷ്യരുടെ ബ്രഹ്മഹത്യാ പാപത്തെ ഇല്ലാതാക്കുന്നു. സരസ്വതിയിൽ സ്നാനം ചെയ്ത്, പിതൃക്കളെയും ദേവന്മാരെയും തൃപ്തിപ്പെടുത്തിയ ശേഷം പിണ്ഡം സമർപ്പിക്കുന്നവർ വീണ്ടും മുലപ്പാൽ കുടിക്കുന്ന ശിശുക്കളായി ജനിക്കുന്നില്ല.

Verse 16

यथा कामदुघा गावो भवन्तीष्टफलप्रदाः । तथा स्वर्गापवर्गैकहैतुभूता सरस्वती

ആഗ്രഹിക്കുന്ന ഫലങ്ങൾ നൽകുന്ന കാമധേനുവിനെപ്പോലെ, സരസ്വതി സ്വർഗ്ഗത്തിനും മോക്ഷത്തിനും ഏക കാരണമായി വർത്തിക്കുന്നു.