Mantra 29
Rishi: Ṛgvedic provenance (Agni hymn diction), adopted into VS yajus usage.
Devata: Agni.
Chandas: Triṣṭubh-like cadence (ṛc-adaptation), used as yajus with svāhā.
Samhita Patha (Devanagari)
यम॑ग्ने पृ॒त्सु मर्त्य॒मवा॒ वाजे॑षु॒ यं जु॒नाः । स यन्ता॒ शश्व॑ती॒रिष॒: स्वाहा॑
Transliteration
yám agne pṛtsú mártyam ávā vā́jeṣu yáṃ junā́ḥ | sá yántā śáśvatīr íṣaḥ svā́hā
Translation
ഹേ അഗ്നേ! മനുഷ്യരുടെ പോരാട്ടങ്ങളിൽ നീ ആരെ സഹായിക്കുന്നുവോ, ബലം നേടുന്നതിൽ ആരെ നീ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നുവോ—അവൻ അക്ഷയമായ പോഷണത്തിന്റെ വിന്യാസകനാകട്ടെ. സ്വാഹാ!
Padapatha (Word Analysis)
यम् । अ॒ग्ने॒ । पृ॒त्सु । मर्त्य॑म् । अव॑ । वाजे॑षु । यम् । जु॒नाः । सः । यन्ता॑ । शश्व॑तीः । इषः॑ । स्वाहा॑
Word by Word
यम्whom
यम्:
कर्म
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
पृत्सुin battles
पृत्सु:
अधिकारण
TypeNoun
Rootपृत्/पृत्स् (प्रातिपदिक; ‘battle/hostile encounter’)
मर्त्यम्a mortal (man)
मर्त्यम्:
कर्म
TypeNoun
Rootमर्त्य (प्रातिपदिक)
अवdown; (as preverb) in aid/protection
अव:
—
TypeIndeclinable
Rootअव (उपसर्ग/निपात)
वाजेषुin contests/prizes; in gains
वाजेषु:
अधिकारण
TypeNoun
Rootवाज (प्रातिपदिक)
यम्whom
यम्:
कर्म
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
जुनाःyou impel/urge
जुनाः:
क्रिया
TypeVerb
Rootजु (धातु; ‘to impel, urge, speed’)
सःhe
सः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
यन्ताthe guide/controller
यन्ता:
कर्तृ
TypeNoun
Rootयन्तृ (प्रातिपदिक; ‘restrainer/driver/guide’)
शश्वतीःeverlasting (ones)
शश्वतीः:
कर्म
TypeAdjective
Rootशश्वत् (प्रातिपदिक; ‘everlasting, continual’)
इषःrefreshments; prosperities
इषः:
कर्म
TypeNoun
Rootइष्/इषा (प्रातिपदिक; ‘refreshment, nourishment, prosperity’)
स्वाहाsvāhā (oblatory exclamation)
स्वाहा:
—
TypeIndeclinable
Rootस्वाहा (निपात/यज्ञीय-उद्गार)
Entities Mentioned
A
AgniRitual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes