Mantra 36
Rishi: Ṛgvedic provenance (Bhaga hymn sphere)
Devata: Bhaga (Āditya)
Chandas: Triṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)
भग॒ प्रणे॑त॒र्भग॒ सत्य॑राधो॒ भगे॒मां धिय॒मुद॑वा॒ दद॑न्नः । भग॒ प्र नो॑ जनय॒ गोभि॒रश्वै॒र्भग॒ प्र नृभि॑र्नृ॒वन्त॑: स्याम
Transliteration
bhága práṇetar bhága satyárādho bháge māḿ dhíyam úd avā́ dádann aḥ | bhága prá no janaya góbhir áśvair bhága prá nṛ́bhir nṛvánt aḥ syāma
Translation
ഹേ ഭഗ, നേതാവേ; ഹേ ഭഗ, സത്യദാനവാനേ—ഞങ്ങൾക്ക് ദാനം നൽകിക്കൊണ്ട് ഈ ഞങ്ങളുടെ ധിയെ (പ്രാർത്ഥനയെ) ഉയർത്തേണമേ. ഹേ ഭഗ, പശുക്കളാലും കുതിരകളാലും ഞങ്ങൾക്ക് വർദ്ധന ജനിപ്പിക്കേണമേ; ഹേ ഭഗ, ഞങ്ങൾ പുരുഷസമ്പത്താൽ സമൃദ്ധരായി, അനുചരന്മാരുള്ളവരാകട്ടെ.
Padapatha (Word Analysis)
भग । प्रणे॒त॒र् । भग । सत्य॑राधः । भगे । इमाम् । धियम् । उदव । ददत् । नः । भग । प्र । नः । जनय । गोभिः । अश्वैः । भग । प्र । नृभिः । नृवन्तः । स्याम ।
Word by Word
भगO Bhaga (bestower of fortune)
भग:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootभग (प्रातिपदिक)
प्रणेतेःof the leader/guide
प्रणेतेः:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootप्र-नी (धातु) → प्रणेता (कृदन्त/प्रातिपदिक)
भगO Bhaga
भग:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootभग (प्रातिपदिक)
सत्यराधःO (one) of true bounty/true beneficence
सत्यराधः:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootसत्य-राधस् (प्रातिपदिक; समास)
भगेO Bhaga
भगे:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootभग (प्रातिपदिक)
इमाम्this
इमाम्:
कर्म
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम)
धियम्thought, prayer, insight
धियम्:
कर्म
TypeNoun
Rootधि (प्रातिपदिक)
उदावाO giver, benefactor
उदावा:
सम्बोधन
TypeAdjective
Rootउद् + अव (धातु) → उदावन्/उदावा (कृदन्त/विशेषण)
ददन्giving
ददन्:
कर्ता (of implied action)
TypeVerb (participle)
Rootदा (धातु)
नःto us / for us
नः:
सम्प्रदान (to us) / सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
भगO Bhaga
भग:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootभग (प्रातिपदिक)
प्रforth, forward
प्र:
—
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग/अव्यय)
नःfor us
नः:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
जनयgenerate, produce
जनय:
क्रिया
TypeVerb
Rootजन् (धातु) → जनय (णिजन्त)
गोभिःwith cows
गोभिः:
करण
TypeNoun
Rootगो (प्रातिपदिक)
अश्वैःwith horses
अश्वैः:
करण
TypeNoun
Rootअश्व (प्रातिपदिक)
भगO Bhaga
भग:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootभग (प्रातिपदिक)
प्रforth
प्र:
—
TypeIndeclinable
Rootप्र (अव्यय)
नृभिःwith men
नृभिः:
करण
TypeNoun
Rootनृ (प्रातिपदिक)
नृवन्तःpossessing men/heroic followers
नृवन्तः:
कर्ता (of स्याम)
TypeAdjective
Rootनृ-वन्त् (प्रातिपदिक; वन्त-प्रत्यय)
स्यामmay we be
स्याम:
क्रिया
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Entities Mentioned
B
Bhaga (Āditya)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes