Mantra 14
Rishi: Vājasaneyin tradition
Devata: Agni (as mediator of Medhā)
Chandas: Anuṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)
यां मे॒धां दे॑वग॒णाः पि॒तर॑श्चो॒पास॑ते । तया॒ माम॒द्य मे॒धयाऽग्ने॑ मे॒धावि॑नं कुरु॒ स्वाहा॑
Transliteration
yā́ṃ medhā́ṃ devagaṇā́ḥ pitáraś copā́sate | táyā mā́m adyá medháyā́gne medhā́vinaṃ kuru svā́hā
Translation
ദേവഗണങ്ങളും പിതൃഗണങ്ങളും ഉപാസിക്കുന്ന ആ മേധയാൽ—ഹേ അഗ്നേ, ഇന്നുതന്നെ എന്നെ മേധാവാനാക്കുക; സ്വാഹാ।
Padapatha (Word Analysis)
याम् । मेधाम् । देव-गणाः । पितरः । च । उपासते । तया । माम् । अद्य । मेधया । अग्ने । मेधाविनम् । कुरु । स्वाहा
Word by Word
याम्whom/which (that)
याम्:
कर्म
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
मेmy
मे:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
मेधाम्intelligence, wisdom
मेधाम्:
कर्म
TypeNoun
Rootमेधा (प्रातिपदिक)
देवगणाःthe hosts of gods
देवगणाः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootदेवगण (प्रातिपदिक)
पितरःthe Fathers (ancestors)
पितरः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootच
उपासतेworship, attend upon
उपासते:
कर्तृ-क्रिया
TypeVerb
Rootउप-आस् (धातु)
तयाby/with that
तया:
करण
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) / तद्-स्त्री
माम्me
माम्:
कर्म
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अद्यtoday, now
अद्य:
अधिकारण (काल)
TypeIndeclinable
Rootअद्य
मेधयाwith intelligence
मेधया:
करण
TypeNoun
Rootमेधा (प्रातिपदिक)
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
मेधाविनम्intelligent, wise
मेधाविनम्:
कर्म (द्वितीयकर्म) / परिणाम
TypeAdjective
Rootमेधाविन् (प्रातिपदिक)
कुरुmake (me)
कुरु:
प्रेरण-क्रिया
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
स्वाहाsvāhā (oblation-call)
स्वाहा:
—
TypeIndeclinable
Rootस्वाहा
Entities Mentioned
A
AgniM
MedhāD
Devagaṇāḥ (companies of the Gods)P
Pitaraḥ (Fathers/Ancestors)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes