Mantra 17
Rishi: Ṛgvedic source seer(s) for Uṣas/Naktā pair (requires collation)
Devata: Uṣas and Naktā
Chandas: Likely Tr̥ṣṭubh (pending source identification)
Samhita Patha (Devanagari)
ते अ॑स्य॒ योष॑णे दि॒व्ये न योना॑ उ॒षासा॒नक्ता॑ । इ॒मं य॒ज्ञमव॑तामध्व॒रं न॑:
Transliteration
té asya yóṣaṇe divyé ná yónā uṣásā náktā | imáṁ yajñám avatām adhvaráṁ naḥ
Translation
ആ രണ്ടും, ദിവ്യസ്ത്രീകളുടെ ജോഡിയെപ്പോലെ, രണ്ട് യോനികളുപോലെ—ഉഷസ്സും രാത്രിയും—ഞങ്ങളുടെ ഈ യജ്ഞത്തെയും ഈ അധ്വരത്തെയും മുന്നോട്ടു നയിച്ച് സംരക്ഷിക്കട്ടെ.
Padapatha (Word Analysis)
ते । अस्य । योषणे । दिव्ये । न । योना । उषासा । नक्ता । इमम् । यज्ञम् । अवताम् । अध्वरम् । नः
Word by Word
तेthey (those)
ते:
Kartā
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अस्यof this (one)
अस्य:
Sambandha (Genitive relation)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
योषणेin/among the two maidens (female pair)
योषणे:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootयोषण (प्रातिपदिक)
दिव्येheavenly, divine
दिव्ये:
Adhikaraṇa (qualifier)
TypeAdjective
Rootदिव्य (प्रातिपदिक)
नnot
न:
—
TypeIndeclinable
Rootन (निपात)
योनाin the two wombs/abodes
योना:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootयोनि (प्रातिपदिक)
उषासाDawn (and)
उषासा:
Kartā
TypeNoun
Rootउषस् (प्रातिपदिक)
नक्ताNight
नक्ता:
Kartā
TypeNoun
Rootनक्त (प्रातिपदिक)
इमम्this
इमम्:
Karma
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
यज्ञम्sacrifice
यज्ञम्:
Karma
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
अवताम्let (them) protect
अवताम्:
Kriyā (predicate)
TypeVerb
Root√अव् (रक्षणे)
अध्वरम्the rite, the (unhindered) sacrificial performance
अध्वरम्:
Karma
TypeNoun
Rootअध्वर (प्रातिपदिक)
नःof us / for us
नः:
Sampradāna (beneficiary/for us)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Entities Mentioned
U
Uṣas (Dawn)N
Naktā (Night)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes