Mantra 90
Rishi: Ṛgvedic seer-tradition for Aśvin/Indra Soma formulas (no explicit VS colophon here).
Devata: Aśvins; Sarasvatī (associative); Indra
Chandas: Mixed/Tr̥ṣṭubh-adjacent Yajus adaptation.
Samhita Patha (Devanagari)
अ॒श्विना॑ पिबतां॒ मधु॒ सर॑स्वत्या स॒जोष॑सा । इन्द्र॑ः सु॒त्रामा॑ वृत्र॒हा जु॒षन्ता॑ᳪ सो॒म्यं मधु॑ ॥
Transliteration
aśvínā pibatā́m mádhu sárasvatyā sajóṣasā | índraḥ sutrā́mā vr̥trahā́ juṣántāṃ sómyaṃ mádhu ||
Translation
അശ്വിനൗ സരസ്വതിയോടു സജോഷാ (ഏകമനസ്സോടെ) ചേർന്ന് മധു പാനം ചെയ്യട്ടെ; ഇന്ദ്രൻ—സുത്രാമാ, വൃത്രഹാ—സോമ്യ മധുവിൽ ആനന്ദിക്കട്ടെ.
Padapatha (Word Analysis)
अश्विना । पिबताम् । मधु । सरस्वत्या । स-जो॒षसा । इन्द्रः । सु-त्रामा । वृत्र-हा । जुषन्ताम् । सोम्यम् । मधु ।
Word by Word
अश्विनाthe two Aśvins
अश्विना:
कर्तृ
TypeNoun (proper/epithet)
Rootअश्विन् (प्रातिपदिक)
पिबताम्drink (you two)!
पिबताम्:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootपा (पाने)
मधुhoney; sweet drink
मधु:
कर्म
TypeNoun
Rootमधु (प्रातिपदिक)
सरस्वत्याwith Sarasvatī
सरस्वत्या:
करण
TypeNoun (proper)
Rootसरस्वती (प्रातिपदिक)
सजोषसाin companionship; together, in concord
सजोषसा:
अधिकारण (सहभाव/रीति)
TypeAdverbial (indeclinable-like use)
Rootसजोषस् (प्रातिपदिक; अव्ययीभाव-भावः ‘स-जोस्’)
इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
कर्तृ
TypeNoun (proper)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
सुत्रामाthe good protector
सुत्रामा:
कर्तृ (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootसु-त्रामन् (प्रातिपदिक; ‘good-protector’)
वृत्रहाslayer of Vṛtra
वृत्रहा:
कर्तृ (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootवृत्रहन् (प्रातिपदिक; ‘Vṛtra-slayer’)
जुषन्ताम्let them two enjoy/favour
जुषन्ताम्:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootजुष् (प्रीतिसेवनयोः)
सोम्यम्soma-like; fit for Soma
सोम्यम्:
कर्म (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootसोम्य (प्रातिपदिक)
मधुhoney; sweet drink
मधु:
कर्म
TypeNoun
Rootमधु (प्रातिपदिक)
Entities Mentioned
A
AśvinsS
SarasvatīI
IndraRitual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes