Mantra 81
Rishi: Not specified in the excerpt
Devata: Aśvins; Rudras (protective aspect)
Chandas: Likely Anuṣṭubh-like cadence; treated as yajus-mantra in VS context
Samhita Patha (Devanagari)
गोम॑दू॒ षु णा॑सत्या॒श्वा॑वद्यातमश्विना । व॒र्ती रु॑द्रा नृ॒पाय्य॑म्
Transliteration
gomád ū ṣú nāsatyāśvāvád yātam aśvinā | vartī́ rudrā nṛpā́yyam ||
Translation
ഹേ നാസത്യരേ, ഹേ അശ്വിനൗ, ഗോമത്തും അശ്വവത്തുമായ സമ്പത്തുമായി ഇവിടെ വരുവിൻ; ഹേ രുദ്രന്മാരേ, മനുഷ്യരുടെ സംരക്ഷണത്തിന് യോജിച്ച രക്ഷാകവചം (കാവൽ) ദയചെയ്യുവിൻ.
Padapatha (Word Analysis)
गो॑-मत् । ऊ॒ षु । ना॒स॒त्या॒ । अ॒श्वा॑-वत् । या॒त॒म् । अ॒श्वि॑ना । व॒र्ती । रु॒द्रा । नृ॒-पाय्य॑म्
Word by Word
गोमत्(grant) cattle/wealth in cows
गोमत्:
कर्म (फलरूपेण)
TypeAdjective
Rootगोमत् (गो + मतुप्)
ऊindeed / O / pray
ऊ:
—
TypeIndeclinable
Rootऊ
षुpray / quickly
षु:
—
TypeIndeclinable
Rootषु
नःfor us / of us
नः:
सम्प्रदान (हितार्थे)
TypePronoun
Rootअस्मद्
नासत्याO Nāsatyas (Aśvins)
नासत्या:
सम्बोधन
TypeNoun (dual deity-name)
Rootनासत्य (अश्विनौ-नाम)
अश्वावत्(grant) horses / wealth in horses
अश्वावत्:
कर्म (फलरूपेण)
TypeAdjective
Rootअश्वावत् (अश्व + मतुप्)
यातम्come / go (hither), you two
यातम्:
क्रिया
TypeVerb
Rootया (गत्यर्थक धातु)
अश्विनाO Aśvins
अश्विना:
सम्बोधन
TypeNoun (dual deity-name)
Rootअश्विन् (अश्विनौ-नाम)
वर्तीthe guiding course / the (right) path
वर्ती:
कर्तृ (स्तुत्यर्थे/विशेषणवत्)
TypeNoun
Rootवर्तिन्/वर्तिः (वृत्त/वर्त्-सम्बद्ध प्रातिपदिक)
रुद्राO two Rudras
रुद्रा:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootरुद्र (देवनाम)
नृपाय्यम्man-protecting (aid/boon); fit for protecting men
नृपाय्यम्:
कर्म (फलरूपेण)
TypeAdjective (used substantively)
Rootनृपाय्य (नृ + पाय्य; ‘men-protecting/fit for men’)
Entities Mentioned
A
Aśvins (Nāsatyas)R
RudrasRitual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes