Mantra 21
Rishi: Śukla-Yajurvedic ritual tradition (not explicit)
Devata: Soma (by explicit designation ‘somasya rūpam’)
Chandas: Yajus/prose-formula
Samhita Patha (Devanagari)
धा॒नाः क॑र॒म्भः सक्त॑वः परीवा॒पः पयो॒ दधि॑ । सोम॑स्य रू॒पᳪ ह॒विष॑ आ॒मिक्षा॒ वाजि॑नं॒ मधु॑
Transliteration
dhānā́ḥ karambháḥ saktávaḥ parīvā́paḥ páyo dádhi | sómasya rūpáṃ havíṣa āmíkṣā vā́jinaṃ mádhu
Translation
ധാനാഃ, കരമ്പ, സക്തവഃ, പരീവാപ; പയഃ, ദധി—ഇവ സോമത്തിന്റെ ഹവിഷ്രൂപം: ആമിക്ഷാ, വാജിനം മധു (ബലദായക മധുരത്വം)।
Padapatha (Word Analysis)
धानाः । करम्भः । सक्तवः । परीवापः । पयः । दधि । सोमस्य । रूपम् । हविषः । आमिक्षा । वाजिनम् । मधु ।
Word by Word
धानाःparched grains
धानाः:
कर्तृ (समुच्चित-विषय/उद्देश्य-द्रव्य-सूची) / नामनिर्देश
TypeNoun
Rootधानाः (प्रातिपदिक: धाना) ← धान्य
करम्भःgruel; a porridge-like mixture
करम्भः:
कर्तृ (समुच्चित-विषय) / नामनिर्देश
TypeNoun
Rootकरम्भ (प्रातिपदिक)
सक्तवःbarley-meal; flour
सक्तवः:
कर्तृ (समुच्चित-विषय) / नामनिर्देश
TypeNoun
Rootसक्तु (प्रातिपदिक)
परीवापःsprinkling/strewing (of meal); an offering-scattering
परीवापः:
कर्तृ (समुच्चित-विषय) / नामनिर्देश
TypeNoun
Rootपरीवाप (प्रातिपदिक) < परि-√वप्
पयःmilk
पयः:
कर्तृ (समुच्चित-विषय) / नामनिर्देश
TypeNoun
Rootपयस् (प्रातिपदिक)
दधिcurd; yogurt
दधि:
कर्तृ (समुच्चित-विषय) / नामनिर्देश
TypeNoun
Rootदधि (प्रातिपदिक)
सोमस्यof Soma
सोमस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी) / षष्ठी-सम्बन्ध
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
रूपम्form; manifestation
रूपम्:
कर्म/विधेय (सन्दर्भानुसार: ‘(एतत्) सोमस्य रूपम्’)
TypeNoun
Rootरूप (प्रातिपदिक)
हविषःof the oblation
हविषः:
सम्बन्ध (षष्ठी) / ‘हविषः’ = of the oblation
TypeNoun
Rootहविस् (प्रातिपदिक)
आमिक्षाāmikṣā (curdled milk preparation used as offering)
आमिक्षा:
कर्तृ (समुच्चित-विषय) / नामनिर्देश
TypeNoun
Rootआमिक्षा (प्रातिपदिक)
वाजिनम्the vigorous/strength-giving (one)
वाजिनम्:
कर्म (विशेष्य-आश्रित; ‘वाजिनम्’—whom/which is made vigorous) / विशेषण
TypeAdjective
Rootवाजिन् (प्रातिपदिक)
मधुhoney; sweetness
मधु:
कर्म/विधेय (सन्दर्भानुसार: ‘(एतत्) मधु’)
TypeNoun
Rootमधु (प्रातिपदिक)
Entities Mentioned
S
SomaA
AgniRitual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes