Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 14

Rishi: Yājñavalkya (traditional Vājasaneyin attribution for Saṃhitā liturgies)
Devata: Yajña as the integrating principle (with Agni/Āpas as invoked members)
Chandas: Yajus (prose formula)

अ॒ग्निश्च॑ म॒ आप॑श्च मे वी॒रुध॑श्च म॒ ओष॑धयश्च मे कृष्टप॒च्याश्च॑ मेऽकृष्टप॒च्याश्च॑ मे ग्रा॒म्याश्च॑ मे प॒शव॑ आर॒ण्याश्च॑ मे वि॒त्तं च॑ मे॒ वित्ति॑श्च मे भू॒तं च॑ मे॒ भूति॑श्च मे य॒ज्ञेन॑ कल्पन्ताम्

agníś ca me ā́paś ca me vīrúdhaś ca me óṣadhayaś ca me kṛṣṭapacyā́ś ca me ’kṛṣṭapacyā́ś ca me grā́myāś ca me paśáva āraṇyā́ś ca me vittáṃ ca me víttiś ca me bhūtáṃ ca me bhū́tiś ca me yajñéna kalpantām

അഗ്നിയും എനിക്കാകട്ടെ, ആപഃ (ജലം) എനിക്കാകട്ടെ; വീരുധഃ (സസ്യങ്ങൾ)യും ഔഷധികളും എനിക്കാകട്ടെ; കൃഷിയാൽ പാകമാകുന്നതും അകൃഷ്ടപച്യ (കൃഷിയില്ലാതെ പാകമാകുന്നതും) എനിക്കാകട്ടെ; ഗ്രാമ്യപശുക്കളും ആരണ്യ (വന്യ) ജീവികളും എനിക്കാകട്ടെ; വിത്തം (ധനം)യും വിത്തി (ധനപ്രാപ്തി)യും എനിക്കാകട്ടെ; ഭൂതം (ആയിത്തീർന്നത്)യും ഭൂതി (സമൃദ്ധി)യും എനിക്കാകട്ടെ—യജ്ഞം മുഖേന ഇവയൊക്കെയും യഥാവിധി സിദ്ധിക്കട്ടെ.

अ॒ग्निः । च॒ । मे॒ । आपः । च॒ । मे॒ । वी॒रुधः । च॒ । मे॒ । ओषधयः । च॒ । मे॒ । कृष्ट-प॒च्याः । च॒ । मे॒ । अ-कृष्ट-प॒च्याः । च॒ । मे॒ । ग्रा॒म्याः । च॒ । मे॒ । प॒शवः । आ॒र॒ण्याः । च॒ । मे॒ । वि॒त्तम् । च॒ । मे॒ । वित्तिः । च॒ । मे॒ । भू॒तम् । च॒ । मे॒ । भूतिः । च॒ । मे॒ । य॒ज्ञेन॑ । क॒ल्प॒न्ता॒म् ।

अग्निःAgni (fire)
अग्निः:
Kartā (कल्पन्ताम् इत्यस्य कर्तृसमूहः)
TypeNoun
Rootअग्नि- (प्रातिपदिक)
and
:
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
मेof me / my
मे:
सम्बन्ध (possessor)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
आपःwaters
आपः:
Kartā (कल्पन्ताम् इत्यस्य कर्तृसमूहः)
TypeNoun
Rootअप्/आप्- (प्रातिपदिक)
and
:
TypeIndeclinable
Root
मेmy
मे:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद्
वीरुधःcreepers / plants
वीरुधः:
Kartā
TypeNoun
Rootवीरुध्- (प्रातिपदिक)
and
:
TypeIndeclinable
Root
मेmy
मे:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद्
ओषधयःherbs
ओषधयः:
Kartā
TypeNoun
Rootओषधि- (प्रातिपदिक)
and
:
TypeIndeclinable
Root
मेmy
मे:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद्
कृष्टपच्याः(crops) that ripen in tilled land
कृष्टपच्याः:
Kartā
TypeAdjective (used substantively)
Rootकृष्ट-पच्य- (प्रातिपदिक; समास)
and
:
TypeIndeclinable
Root
मेmy
मे:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद्
अकृष्टपच्याः(crops) that ripen without tilling
अकृष्टपच्याः:
Kartā
TypeAdjective (used substantively)
Rootअ-कृष्ट-पच्य- (प्रातिपदिक; नञ्-समास)
and
:
TypeIndeclinable
Root
मेmy
मे:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद्
ग्राम्याःdomestic (animals)
ग्राम्याः:
Kartā
TypeAdjective (used substantively)
Rootग्राम्य- (प्रातिपदिक)
and
:
TypeIndeclinable
Root
मेmy
मे:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद्
पशवःcattle / animals
पशवः:
Kartā
TypeNoun
Rootपशु- (प्रातिपदिक)
आरण्याःwild (animals)
आरण्याः:
Kartā
TypeAdjective (used substantively)
Rootआरण्य- (प्रातिपदिक)
and
:
TypeIndeclinable
Root
मेmy
मे:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद्
वित्तम्wealth / property
वित्तम्:
Kartā
TypeNoun
Rootवित्त- (प्रातिपदिक; √विद् → क्त)
and
:
TypeIndeclinable
Root
मेmy
मे:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद्
वित्तिःacquisition / gain
वित्तिः:
Kartā
TypeNoun
Rootवित्ति- (प्रातिपदिक; √विद् + क्तिन्)
and
:
TypeIndeclinable
Root
मेmy
मे:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद्
भूतम्what has become / existing being
भूतम्:
Kartā
TypeNoun
Rootभूत- (प्रातिपदिक; √भू → क्त)
and
:
TypeIndeclinable
Root
मेmy
मे:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद्
भूतिःprosperity / thriving
भूतिः:
Kartā
TypeNoun
Rootभूति- (प्रातिपदिक; √भू + क्तिन्)
and
:
TypeIndeclinable
Root
मेmy
मे:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद्
यज्ञेनby/through the sacrifice
यज्ञेन:
Karaṇa
TypeNoun
Rootयज्ञ- (प्रातिपदिक)
कल्पन्ताम्may they be made fit / may they be duly arranged (for me)
कल्पन्ताम्:
TypeVerb
Root√कॢप् (कल्प्) (धातु)
A
Agni
Ā
Āpas (Waters)
Y
Yajña